Sektör Temsilcilerinden 500 Bin Sosyal Konut Projesi Değerlendirmesi
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, TOKİ tarafından hayata geçirilecek 500 Bin Sosyal Konut Projesi sektör temsilcilerinin gündeminde. Proje ile 81 ilde afet riskine karşı güvenli ve uygun maliyetli konut üretimi hedefleniyor; İstanbul'da ilk kez kiralık konut projesi uygulanacak. Projeye ilişkin detayların Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından yakın zamanda açıklanması bekleniyor.
Projenin kapsamı ve amaçları
Deprem bölgesindeki yeniden inşa deneyimi esas alınarak başlatılacak seferberlikle, TOKİ aracılığıyla 81 ilde 500 bin konutun üretimi planlanıyor. Projenin ana hedefleri arasında konuta erişimin artırılması, arz-talep dengesinin güçlendirilmesi ve alt gelir grupları ile dezavantajlı kesimlere yönelik öncelik yer alıyor.
Sektör görüşleri
TÜGEM Genel Başkanı Hakan Akdoğan, Türkiye'nin mevcut konut stokunun talebi karşılamada yetersiz kaldığını ve bunun fiyat artışlarına yol açtığını ifade etti. Akdoğan, projenin özellikle alt ve dezavantajlı gelir gruplarının konuta erişimini kolaylaştırmasının önemine dikkat çekti; şehit yakınları, gaziler, emekliler ve gençlere tanınacak ayrıcalıkların altını çizdi. Ayrıca düşük peşinat ve taksitlerle, 'kira öder gibi ev sahibi olma' modelinin yaygınlaşmasının beklenebileceğini söyledi.
Akdoğan, proje kapsamında hayata geçirilecek kiralık sosyal konutların arz eksikliğine doğrudan katkı sunacağını, böylece kira piyasasında normalleşme sağlayabileceğini ve bu konutlarda önceliğin alt gelir gruplarına verilmesinin beklendiğini belirtti.
Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz, projelerin orta ve dar gelirli grupların ev sahibi olma oranını yükselteceğini vurguladı. Ekiz, yatırım amaçlı alımların engellenmesi gerektiğini belirterek, 500 bin konut üretiminin piyasadaki arzı artırıp fiyatlara dengeleyici etki yapabileceğini söyledi. Ayrıca projenin inşaat, yan sanayi, lojistik ve hizmet sektörlerinde istihdam yaratacağına, deprem dayanıklılığı ve enerji verimliliği standartlarının yükselmesine katkıda bulunacağına işaret etti.
GAPAS Başkanı İsmail Özcan, özel sektörün sisteme dahil olmasının önemine değindi. Özcan, kiralık üretimin yüksek olması ve bu konutlara verilen kiracılara teslimattan sonraki birkaç yıl içinde satın alma hakkı tanınmasının faydalı olacağını belirtti. Ayrıca sosyal konut üretiminin özel sektör tarafından da desteklenmesinin, bölge bazlı rekabet ve indirimler aracılığıyla sektör hareketliliğini artıracağını kaydetti.
AYİDER Başkanı Hakan Şişik ise son yıllarda konut üretiminde yaşanan yavaşlamaya rağmen yakın dönemde üretimde hareketlilik görüldüğünü söyledi. Şişik, maliyetler nedeniyle alt ve orta gelir gruplarının konut edinmesinin zorlaştığını, bu nedenle sosyal konut seferberliğinin ve İstanbul'daki kiralık konut uygulamasının kira sorununa çözüm arayışında önemli bir adım olacağını ifade etti.
Ortak değerlendirme ve beklentiler
Sektör temsilcileri genel olarak projenin arzı artırarak fiyatları dengeleyebileceğini, kiralık sosyal konut uygulamasının kira piyasasını rahatlatacağını ve dezavantajlı gruplara öncelik tanınmasının sosyal fayda sağlayacağını değerlendiriyor. Ayrıca yatırım amaçlı alımların sınırlandırılması, özel sektör katılımının teşvik edilmesi ve projelerin yaygın, uygun maliyetli ve deprem dayanıklılığı ile enerji verimliliği kriterlerine uygun uygulanmasının önemine vurgu yapılıyor.
Son olarak, projenin detaylarının Cumhurbaşkanı tarafından açıklanmasıyla uygulama sürecine ilişkin takvim ve öncelikler netleşecek; sektör temsilcileri proje duyurusu sonrası hızlı ve şeffaf uygulama bekliyor.
