tarladan pazara hareketlilik:
Şanlıurfa’nın mutfak kültürünün tescilli simgesi olan taze isot, hasat dönemiyle birlikte kent genelinde hareketliliği artırdı. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile sulanan Suruç Ovası’nda yetişen yerli isotlar, sabahın erken saatlerinde tarlalardan tek tek elle toplanıyor ve araçlarla şehir merkezindeki ile ilçelerdeki sebze pazarlarına taşınıyor. Kış hazırlıkları kapsamında vatandaşlar isotları çuvallarla alıyor; kilogram fiyatı 20 ile 30 lira arasında değişiyor.
suruç ovası üretimi ve pazarlama:
Suruç Ovası’nda yetiştirilen isot, hem geleneksel yöntemlerle üretilmesi hem de coğrafi işaretle korunması nedeniyle bölgeye ekonomik ve kültürel değer katıyor. Tarladan toplanan taze kırmızı biberler, soğuk zincir yerine yerel pazarlama kanallarıyla çabukça tüketiciye ulaşarak hem üreticinin eline geçen gelir hem de tüketicinin erişilebilir fiyat avantajını dengeliyor.
kadınların zahmetli dönüşümü:
Pazardan çuvallarla evlere taşınan isotların asıl dönüşümü, Şanlıurfalı kadınların elinde gerçekleşiyor. Büyük bir emekle sürdürülen geleneksel isot yapımının her aşamasında kadınlar görev alıyor; biberlerin yıkanması, sap ve tohumlardan arındırılması, kurutma ve son işlem süreçleri kadın emeğiyle şekilleniyor. Ürünün kurutulması çoğunlukla evlerin damlarında ve açık alanlarda, Şanlıurfa’nın güneşinde yapılıyor.
Tohumlarından ayrılan biberler, güneşte tamamen kuruyup rengini koyulaştırdıktan sonra zeytinyağı ile harmanlanıp özel makinelerden geçirilerek pul bibere dönüştürülüyor. Bu son işlemde makinede çekilen isot, özellikle çiğköfte ve yöresel yemeklerde vazgeçilmez tat katmanı oluşturuyor.
Üreticiler sezonun hem kalite hem de fiyat açısından yüz güldürdüğünü söylüyor. Çiftçiler, dikkatli bakım ve sulama sayesinde ürünün lezzetinin ve raf ömrünün korunduğunu belirtiyor.
üretim rakamları ve ekonomik boyut:
Ekimden hasada kadar 5 ay boyunca yoğun bakım ve sulama yaptıklarını söyleyen İbrahim Halil Eşsiz, sezon boyunca yoğun mesai harcadıklarını aktardı. Ziraat Mühendisi Mehmet Bilgin ise geçen yıla göre ekim alanının yüzde 30 düştüğünü belirterek, bölgede 18 bin 900 dekarlık alanda ekim yapıldığını ve yaş olarak yaklaşık 200 bin ton rekolte elde edildiğini söyledi. Bilgin, "isot Şanlıurfa ve ülke ekonomisi için önemli bir yere sahiptir" ifadeleriyle ürüne verilen önemi vurguladı.
Coğrafi işaretli bu ürünün sezonu, hem yerel mutfak kültürünü canlı tutuyor hem de üreticiyle tüketici arasındaki bağı güçlendiriyor; kış aylarında sofralara ulaşana kadar geçen süreç, kadın emeğinin ve bölge tarımının sürdürülebilirliğinin bir göstergesi olmaya devam ediyor.
KENTİN MUTFAK KÜLTÜRÜNÜN DÜNYACA ÜNLÜ TESCİLLİ SİMGESİ OLAN TAZE İSOTTA, HASAT DÖNEMİYLE BİRLİKTE HAREKETLİLİK DE EN ÜST SEVİYEYE ULAŞTI
