Samsun Seyyid Kutbiddin Mezarlığı'nda kurtarma kazısı sonuç veriyor
Samsun Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde, Samsun Müze Müdürlüğü iş birliğiyle İlkadım ilçesindeki Şeyh Seyyid Kutbiddin Camii ve Türbesi'ni de kapsayan eski mezarlık alanında başlatılan kurtarma kazısı ve çevre düzenleme çalışmaları kapsamında önemli buluntular elde edildi.
Kazılarda çıkan mezar taşları ve kitabeler
Çalışmalar sırasında Samsun yazılı mezar kitabesi ile birlikte yeni bir tarihi mezar ve Gebilizade Mustafa Necip Efendi ile Anadolu Müfettişi Rıza Efendi’nin eşi Fehime Hanım adına yazılı mezar baş taşları gün yüzüne çıkarıldı. Bu buluntuların, bölgenin Selçuklu'nun son dönemi ile Osmanlı'nın ilk dönemine ait mezar envanterine katkı sağlayacağı belirtiliyor.
Yetkililerin değerlendirmesi
Samsun Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanı Eyüp Çakır, kazıların önemine değinerek şunları söyledi: 'Selçuklu’nun son dönemi ve Osmanlı’nın ilk döneminde önemli şahsiyetler burada yatmaktadır. Şeyh Seyyid Kutbiddin Hazretleri ve çok değerli şahsiyetlere bu mezarlık ev sahipliği yapıyor. Biz de geçmişimize sahip çıkarak şehrimizin tarihine katkı sunmak istiyoruz. Şu ana kadar üzerinde Samsun yazılı bir kitabe bulduk. Bu mezar taşı bizim için çok kıymetli. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Müzeler Müdürlüğü’ne desteklerinden dolayı teşekkür ederiz.'
Cami ve türbenin mimari ve tarihsel özellikleri
Seyyid Kutbiddin Camii ve Türbesi, Kökçüoğlu Mahallesi içindeki mezarlık alanında yer alıyor. Rivayete göre Abdulkadir Geylani Hazretleri’nin torunu olduğu belirtilen Seyyid Kutbiddin, 1853 yılında Rus donanmasının Sinop baskını sırasında Samsun’u savunan manevi şahsiyetlerden biri olarak anılıyor.
Camii tek katlı, tuğladan yığma olarak inşa edilmiştir; kırma çatılı olup Marsilya kiremitli bir örtüye sahiptir. Kuzey ve doğu cephesinde 'L' biçimli ahşap kemerli son cemaat yeri bulunur. Türbenin güneyinde yer alan bölümde M. 1404 tarihli bir Arapça kitabe mevcuttur. Yapının tavan ve taban döşemeleri ahşap olup gömme tavan göbeği bulunmaktadır. Yapıda gerçekleştirilen son onarımlarda türbe ve cami tuğla duvarları travertenle kaplanmış, son cemaat yeri camekanla çevrilmiş ve ahşap tavan yenilenmiştir.
Tarihi doku ve koruma hedefi
Samsun’un en eski mezarlıklarından biri olarak kabul edilen alanda yürütülen kazılar, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait mezar taşları ve yapılar aracılığıyla kentin tarihsel dokusunu daha ayrıntılı şekilde ortaya koymayı hedefliyor. Yapılan çalışmaların amacı, bu kültürel mirası koruyup gelecek nesillere aktarmaktır.
SAMSUN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ÖNCÜLÜĞÜNDE SEYYİD KUTBİDDİN MEZARLIĞI’NDA BAŞLAYAN KAZILARDA, SAMSUN YAZILI MEZAR KİTABESİ VE TARİHİ MEZAR TAŞLARI BULUNDU. KAZILARLA, SELÇUKLU VE OSMANLI DÖNEMİNE AİT ÖNEMLİ ŞAHSİYETLERİN MEZARLARI GÜN YÜZÜNE ÇIKARILIYOR.
