Sakarya'da ot süpürge üretimi yok olma tehlikesinde
SAKARYA (İHA) – Elektrikli süpürgelerin ve temizlik robotlarının yaygınlaşmasıyla günlük kullanım azalırken, Sakarya’da coğrafi işaretli ot süpürgeleri üreten az sayıdaki usta mesleğin son temsilcileri olarak kalıyor. Usta ellerde özenle hazırlanan bu el yapımı süpürgeler, çıkış fiyatı olarak 100–150 lira arasında alıcı buluyor.
Üretim süreci ve zorlukları
Ot süpürge üretimi bir dizi zahmetli aşamadan oluşuyor. Sürecin başında otların hasadı yer alıyor; ardından temizlenme, kükürtle kurutma, belirli boya getirme, tek tek ayırma, taslak oluşturma, tutma yerinin yapılması ve dikiş gibi adımlar geliyor. Bu el işleri ustaların tecrübesiyle birleşince üründe son halini alıyor ve ülkenin pek çok şehrine gönderiliyor.
Ustaların görüşleri
46 yıldır ustalık yapan Selahattin Burucuoğlu, işin üretim aşamalarını anlatarak, halkın daha çok bahçe ve balkon temizliğinde ot süpürgeyi kullandığını belirtiyor: 'Bizim yaptığımız iş süpürgenin imalatı. Ot olarak geliyor, işlendikten sonra bizlere gelir. Dört aşamadan geçer ve süpürge haline gelir. Vatandaşlar bunu bahçesinde, balkonunu yıkarken kullanıyor. Eskiden alışık olan insanlar evinde bulunduruyor.'
Usta Şaban Boşluk, mesleğin gerilemesini rakamlarla özetliyor: 'Eskiden 2 bin kayıtlı esnaf varken şu anda 50-60 esnaf kaldı. Bunlar da sürekli çalışan esnaf değil. Bu meslek bitti gibi bir şey, biz son demleriyiz.' Boşluk, üretimin talep azalması nedeniyle düştüğünü ve işi devam ettirenlerin az olduğunu vurguluyor.
Süpürge imalatçısı Yusuf Özbek ise aile mesleğini sürdürdüklerini söyleyerek, talebin yaklaşık 20 yıldır azaldığını ifade ediyor. Özbek, 'Talep yaklaşık 20 yıldan beri azaldı ve bizden çıkış fiyatı 100 ile 150 lira arasında değişiyor. Ot süpürge ister istemez toz kaldırır ve hanımlar bunu istemez. Elektrikli süpürge ise kadın yürüyerek 10 dakikada bütün evi temizliyor... Geleceği yok bu mesleğim. Benim yaşım 47 ve benden sonra yapacak biri yok.' diye konuştu.
Pazar durumu ve gelecek kaygısı
Ustalar, mesleğin korunması için çırak yetiştirilmemesini ve gençlerin ilgisizliğini en büyük tehdit olarak görüyor. Kullanım alanının daralması ve teknolojik alternatiflerin yaygınlaşması, ot süpürge üretimini sürdürülebilir olmaktan uzaklaştırıyor. Sakarya’daki son üreticiler, miras kalan el sanatını sürdürmek istese de sektördeki daralma ve azalan talep mesleğin geleceğini belirsiz kılıyor.
ELEKTRİKLİ SÜPÜRGELERİN YAYGINLAŞMADIĞI DÖNEMLERDE EV TEMİZLİĞİNDE KULLANILAN VE SAKARYA’DAKİ AZ SAYIDA USTA TARAFINDAN ÜRETİLEN COĞRAFİ İŞARETLİ OT SÜPÜRGELER, YOK OLMAYA YÜZ TUTAN MESLEKLER ARASINDA YER ALIYOR. TEKNOLOJİYE ADETA DİRENEREK USTA ELLERDE BİN BİR EMEKLE HAZIRLANAN OT SÜPÜRGELER, 150 LİRADAN ALICI BULUYOR.
