Sağlıkta yapay zeka devrimi: Tümörlü dokular milimetrik doğrulukla tespit edilebilecek
Tıpta geleneksel tanı yöntemlerinin yerini, akıllı ve öngörülebilir veri modellerine bıraktığı bir döneme giriliyor. İstanbul Arel Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Başkanı Doç. Dr. Nazife Çevik, yapay zeka ile biyoinformatiğin stratejik önemine dikkat çekerek, yeni nesil teknolojiler sayesinde tümörlü dokuların artık milimetrik hassasiyetle teşhis edilebildiğini belirtti.
Teknolojinin somut katkıları
Çevik, yüksek boyutlu ve heterojen biyolojik verilerin analizinde geleneksel yöntemlerin sınırlarına ulaşıldığını, bu noktada yapay zeka tabanlı yaklaşımların hayati rol üstlendiğini ifade etti. Özellikle Konvolüsyonel Sinir Ağları (CNN) ile gerçekleştirilen tıbbi görüntü analizleri öne çıkıyor.
Hassas Tümör Segmentasyonu: MR ve BT görüntülerinde tümörlü dokuların milimetrik bir doğrulukla tespit edilmesi ve sağlıklı dokudan ayrıştırılması.
Erken Teşhis Mekanizmaları: Retina görüntülerinin analizi sayesinde diyabetik retinopati gibi kalıcı hasar bırakabilecek hastalıkların, semptomlar ortaya çıkmadan teşhis edilebilmesi.
Akıllı Klinik Karar Destek Sistemleri: Hekimlerin tanı ve tedavi planlama süreçlerinde yanılma payını azaltan, veriye dayalı dijital asistanların devreye girmesi.
Yorumlanabilirlik klinik güvenin anahtarıdır
Çevik, yapay zekanın yalnızca yüksek doğruluk sunmasının yeterli olmadığını, klinik uygulanabilirlik için açıklanabilir yapay zeka (XAI) yöntemlerinin kritik olduğunu vurguladı. SHAP ve LIME gibi yaklaşımların modellerin karar mekanizmalarını şeffaflaştırdığını ve hekimlerin sisteme güvenini artırdığını belirtti. Çevik, "Sağlık verilerinin karmaşıklığı göz önüne alındığında, geliştirilen yöntemlerin doğruluk kadar yorumlanabilirlik ve klinik uygulanabilirlik açısından da değerlendirilmesi şarttır" dedi.
Kişiselleştirilmiş tedavi ön planda
Gelecek perspektifinde multi-modal veri analizi ve hibrit modellerin önem kazanacağını öngören Çevik, yapay zeka ve biyoinformatiğin entegrasyonunun sağlık sistemlerini daha akıllı, hızlı ve kişiselleştirilmiş hale getireceğini söyledi. Çevik, "Yapay zeka ve biyoinformatiğin entegrasyonu, sağlık sistemlerini daha akıllı, hızlı ve kişiselleştirilmiş hale getirecek. Gerçek zamanlı klinik karar destek sistemleri, bireye özel tedavi planları ve yapay zeka destekli ilaç keşfi süreçleri, bu dönüşümün en önemli bileşenleri arasında yer almaktadır. Bu gelişmeler, hem hasta bakım kalitesini artıracak hem de sağlık sistemlerinin maliyet etkinliğini iyileştirecektir." ifadelerini kullandı.
Çalışmaların merkezinde hem tanı doğruluğunu artırmak hem de klinik güveni sağlamak bulunduğu; bunun için teknik başarıların açıklanabilirlik ve klinik uygulama boyutlarıyla eş zamanlı değerlendirilmesinin gerektiği öne çıkıyor.
YAPAY ZEKA İLE BİYOİNFORMATİĞİN STRATEJİK GÜCÜNE DİKKAT ÇEKEN DOÇ. DR. NAZİFE ÇEVİK, YENİ NESİL TEKNOLOJİLER SAYESİNDE TÜMÖRLÜ DOKULARIN ARTIK MİLİMETRİK BİR HASSASİYETLE TEŞHİS EDİLEBİLDİĞİNİ SÖYLEDİ.
