Endokrin uzmanı uyarıyor: ilaç tek başına yeterli değil
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Feyzi Gökosmanoğlu, yeni nesil obezite ilaçlarının hekim gözetimi olmadan kullanılmasının sağlık açısından ciddi sorunlara yol açabileceğini söyledi. Medicana International Samsun Hastanesi'ndeki değerlendirmede, obezite tedavisinin tek başına ilaçla yürütülmesinin kas, yağ ve kemik dokusunun kontrolsüz kaybına neden olabileceği vurgulandı.
Yeni nesil ilaçların mekanizması ve yanlış kullanım riski
Gökosmanoğlu, Monjaro, Wegovy ve Ozempic gibi ilaçların midenin boşalmasını yavaşlatarak tokluk hissi oluşturduğunu ve beyindeki açlık merkezini baskıladığını belirtti. Bu ilaçların kalp-damar sağlığı üzerinde olumlu etkileri gösterilmiş olsa da, reçetesiz ve hekim denetimi olmadan kullanımın yaygınlaştığına dikkat çekti.
Uzman, reçetesiz ve sosyal medyadan edinilen bilgilerle ilacı doğrudan kullanmanın sağlığı bozabileceğini; bu yolla elde edilen hızlı kilo kaybının hastalarda sosyal medyada sıkça görülen sağlıksız görünüm ve enerji düşüklüğüne yol açtığını ifade etti.
Kas kaybı iğneden değil, hızlı kilo vermekten kaynaklanıyor
Doç. Dr. Gökosmanoğlu, kilo verme sürecinde kas kaybının kaçınılmaz bir risk olduğunu ancak bunun ilaçtan ziyade hızlı kilo vermeye bağlı olduğunu söyledi. Normal diyetlerde kaybedilen kilonun ortalama %25'inin kas olduğunu, obezite cerrahisi geçirenlerde bu oranın %30'lara çıktığını ve bazı hastaların bir yılda yaklaşık 10 kilo kas kaybedebildiğini aktardı.
Protein ve egzersizin önemi
Kası korumanın yolları arasında protein alımı ve direnç egzersizinin öncelikli olduğunu belirten Gökosmanoğlu, sağlıklı kişilerde günlük protein ihtiyacının kilogram başına 1 miligram olarak verildiğini, kilo veren hastalarda bu miktarın 1.2 ila 1.5 miligrama yükseltilmesi gerektiğini kaydetti. Buna karşılık ortalama olarak 70 ila 130 gram protein tüketilmesinin hedeflenmesi gerektiğini söyledi. Beslenmeyle karşılanamayan durumlarda whey veya bitkisel protein takviyeleri önerilebileceğini belirtti.
Ayrıca fiziksel aktivitenin programlı olması gerektiğini vurgulayarak, haftada 3 gün yürüyüş ve 2 gün direnç egzersizi önerdi; kas dokusunun korunmasının genel sağlık, dayanıklılık ve enerji için hayati olduğunu ifade etti.
Metabolik hafıza ve ilaç kullanımına dair uyarılar
Gökosmanoğlu, vücudun açlık-kıtlık dönemlerini metabolik hafızaya kaydettiğini ve bunun ileride kilo verme çabalarını zorlaştıracağını söyledi. Bu nedenle 3–5 kilo fazlalığı bulunan kişilerin bu ilaçları kullanmaması gerektiğini, hızlı verilen kiloların yaşam tarzı eski haline döndüğünde yağ olarak geri alınabileceğini belirtti. İlacı bırakırken ani kesmenin yerine, kilo sabitlenene kadar en düşük dozda hatırlatma dozları ile kademeli geçiş yapılması gerektiğini aktardı.
Hangi hasta grupları ilaç kullanmamalı ve dikkat edilecek yan etkiler
Gökosmanoğlu, bu ilaçların kesinlikle kullanılmaması gereken grupları şöyle sıraladı: Ailesinde medüller tiroid kanseri öyküsü olanlar, şiddetli gastroparazi (mide boşalma sorunu) yaşayanlar, hamileler, emziren anneler ve daha önce akut pankreatit atağı geçirmiş olanlar.
İlaç başlama veya doz artırma dönemlerinde bulantı, kusma ve hazımsızlık gibi yan etkiler ortaya çıkabileceğini belirten uzman, bu şikayetleri hafifletmek için küçük porsiyonlarla beslenmeyi, kızartma ve şekerli gıdalardan kaçınmayı, gıdaları iyi çiğnemeyi ve bol su içmeyi önerdi.
Riskli takviyelere karşı uyarı
Gökosmanoğlu, içerikleri belirsiz ve 'zayıflatıcı' olarak satılan çay ve ürünlerden kaçınılması gerektiğini, bu tür ürünlerin karaciğer yetmezliğine yol açabileceğini söyledi.
Sonuç olarak uzman, obezite tedavisinin mutlaka bir hekim, diyetisyen, psikolog ve fizyoterapist işbirliğiyle, bütüncül bir yaklaşım içinde yürütülmesi gerektiğini vurguladı; hedefin sadece kilo değil, fit ve sağlıklı bir vücut olduğunu belirtti.
ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA HASTALIKLARI UZMANI DOÇ. DR. FEYZİ GÖKOSMANOĞLU, BÜTÜNCÜL YAKLAŞIM OLMADAN SADECE İLAÇLA KİLO VERMENİN KAS KAYBINA YOL AÇTIĞINI SÖYLEDİ.
