Sağlıklı Türkiye yüzyılı vizyonu ve uygulama alanları
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 2 Temmuz 2024'te göreve başlamasının ardından hayata geçirilen uygulamaları "Sağlıklı Türkiye Yüzyılı" vizyonu çerçevesinde açıkladı. Sunulan öncelikler erişim kolaylaştırma, hizmet kalitesini yükseltme ve koruyucu sağlık odaklı dönüştürme olarak sıralanıyor.
Uluslararası iş birlikleri ve diplomasi
Bu dönemde küresel iş birliklerini güçlendirmeye yönelik 38 uluslararası belge imzalandı ve Bakanlık heyetleri 12 ülkeye resmi ziyaret gerçekleştirdi. Bu adımların amacı sağlık diplomasisi aracılığıyla deneyim paylaşımı ve teknoloji transferini hızlandırmak olarak belirtildi.
Altyapı ve birinci basamak güçlendirmesi
Sistem altyapısına yönelik adımlarda son iki yılda 126 yeni Sağlıklı Hayat Merkezi ve 598 Aile Sağlığı Merkezi açıldı; ayrıca 100 adet ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesisi inşa edildi. Bugün ülke genelinde toplam 348 Sağlıklı Hayat Merkezi ve 8.350 Aile Sağlığı Merkezi ile birinci basamak hizmetleri veriliyor.
Kronik hastalık taramaları ve aile hekimliği
Aile Hekimliği Hizmetleri kapsamında yürütülen koruyucu sağlık çalışmalarında 45 milyon vatandaşın kronik hastalık taraması ve izlemi gerçekleştirildi; taramalar sonucunda yaklaşık 12 milyon kişiye ilk kez tanı konularak tedavi süreçleri başlatıldı. Bu adım, erken tanı ve takip kapasitesinin artırılmasına yönelik somut bir uygulama olarak öne çıkıyor.
Randevu yönetimi ve erişim verimliliği
Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) verilerine göre bekleyen randevu talebi sayısı yaklaşık 4 milyondan 322 bine düşürüldü; bu, randevu bekleyen vatandaş sayısında %92 oranında azalma olarak raporlandı.
Bağımlılıkla mücadele ve birimler
Sigara bırakma hizmetlerinin yaygınlaştırılmasıyla Sigara Bırakma Polikliniklerinin sayısı üç kat artarak 1.577'ye yükseldi; polikliniklerde 497.622 muayene gerçekleştirildi. ALO 171 hattı üzerinden 888.810, sahadaki mobil ekiplerle 875.247 vatandaşa hizmet sunuldu. Bağımlılıkla mücadelede ALO 191 hattı ise 581.730 kişiye rehberlik sağladı.
Mevzuat düzenlemeleri ve hizmet modelleri
Bakım sürekliliğini amaçlayan "Evde Sağlık ve Palyatif Bakım Hizmetlerinin Sunumu ve Koordinasyonuna İlişkin Yönetmelik" yayımlandı; entegre hizmet modeli kapsamında evde sağlık, palyatif bakım, aile hekimliği ve yataklı tedavi hizmetlerinin koordineli sunumu hedeflendi. Ayrıca "Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği" ve "Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği" ile uygulama koşulları ve asgari fiziki şartlar güncellendi.
Kampanyalar, tarama davetleri ve gebe hizmetleri
Koruyucu sağlık kampanyalarında 2025'te başlatılan "İdeal Kilonu Öğren Sağlıklı Yaşa" kampanyasıyla vatandaşlar toplamda yaklaşık 513 bin kilo verdi. 2026'da devam eden "Hareket Yaşını Öğren" kampanyası hareketliliği teşvik ediyor. "Ulusal Kanser Tarama Programı" kapsamında gönderilen SMS sayısı 99 milyone ulaştı. Gebelik ve doğum sürecinde ise 1.723.000 anne adayına danışmanlık verildi; "Her Gebeye Ebe" uygulamasındaki koordinatör ebeler 722.629 gebe ile çalıştı.
Denetim, kalite ve acil yardım
Yeni nesil teftiş sistemi REDES ile veri analizine dayalı denetimler yapılarak finansal ve sağlık açısından risk oluşturabilecek durumlar tespit edilip giderildi. Ayrıca İran'a insani tıbbi yardım amaçlı iki parti malzeme gönderildi; 8 Nisan tarihli ilk sevkiyatta 3 tır (60 palet), 25 Nisan'daki ikinci etapta 6 tır (107 palet) malzeme sevk edildi.
Dijitalleşme, ilaç erişimi ve organ bağışı
Son iki yılda 782 yeni ilaç geri ödeme kapsamına alındı. Dijital organ bağışı düzenlemesi e-Devlet ve e-Nabız üzerinden hayata geçirilerek 136.884 vatandaş dijital bağışçı oldu; aylık organ bağış sayısı 2.500'den 14.000'e yükseldi. e-Nabız'a entegre edilen "İlacım Nerede?" özelliği ile aylık ortalama 900 bin vatandaşa yönlendirme desteği sağlandı.
Yerli aşılar, teknolojiler ve tedaviler
Yerli aşı çalışmaları kapsamında Hepatit A aşısı 81 ilde kullanıma sunuldu; Altı Bileşenli Karma Aşı ve gebelere yönelik Tdab aşısı programa dahil edildi. Yerli teknoloji alanında LIFELINE HLM adlı yerli kalp-akciğer makinesi ilk kez Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde açık kalp ameliyatında kullanıldı. ASELSAN iş birliği ile geliştirilen Mobil Dijital Röntgen Cihazı kamu hastanelerinde kullanılmaya başlandı. Hematolojik kanserlerde uygulanan CAR-T hücre tedavisi yerli imkanlarla geliştirildi; ilk uygulama Aralık ayında Etlik Şehir Hastanesi'nde yapıldı ve bugüne kadar 12 hastaya uygulandı.
Gelişen cihazlar, TTO'lar ve eğitim programları
Yerli Renkli Doppler Ultrasonografi cihazı üretim süreci başlatıldı; hedef kamu hastanelerinde kullanımın 2026 sonu'nda başlaması. OED cihazları ülke geneline yaygınlaştırıldı. TÜSEB çatısı altında 25 Teknoloji Transfer Ofisi (TTO) kuruldu. Ayrıca 3 GÖKBEY hava ambulansının 2026 sonuna kadar filo katılması öngörülüyor.
Eğitim ve toplum sağlığı sonuçları
"Sağlıklı Çocuk Sağlıklı Gelecek" programı kapsamında 2.639 okulda yaklaşık 825.000 öğrenciye ulaşıldı. Sağlıklı Hayat Akademisi (SAHA) eğitimleriyle ise 397.140 kişiye sağlık okuryazarlığı eğitimi verildi. Yapılan iyileştirmeler sonucunda genel sağlık hizmetlerinden memnuniyet oranı son bir yılda 6,2 puan artarak %69,4'e yükseldi.
Genel değerlendirme
Bildirilen veriler, Bakanlığın önceliğini birinci basamak güçlendirmeye, koruyucu sağlık hizmetlerini yaygınlaştırmaya ve dijital ile yerli teknoloji yatırımlarını hızlandırmaya verdiğini gösteriyor. Mevzuat düzenlemeleri, altyapı yatırımları ve kampanyalarla erişim, erken tanı ve hizmet kalitesinde ölçülebilir ilerleme hedeflenmiş durumda. Açıklanan rakamlar, kısa vadede erişim ve takip mekanizmalarında ciddi artışlar kaydedildiğini ortaya koyuyor.
Not: Metinde yer alan tüm tarih, sayı ve kurum adları orijinal açıklamaya uygun şekilde korunmuştur.
Bakan Memişoğlu, "Sağlıklı Türkiye Yüzyılı" çalışmalarını açıkladı
