Pompeiopolis'te 25 yıllık kazılarda önemli mozaik keşfi
Kastamonu'nun Taşköprü ilçesindeki Pompeiopolis Antik Kenti'nde yürütülen kazı çalışmaları bu sezon da yeni buluntularla devam etti. Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük başkanlığındaki ekip tarafından Bazilika bölümünde açığa çıkarılan zemin mozaiği toplamda yaklaşık 130 metrekare alana ulaştı. Kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda, 25 yıldır kesintisiz olarak sürdürülüyor.
kazı bulguları ve tarihlendirme:
Bu sezon ortaya çıkarılan mozaiğin geometrik kompozisyonlardan oluştuğu ve Milattan Sonra 4. yüzyıla tarihlendiği açıklandı. Mozaiğin yanı sıra kazılarda daha önce tespit edilen Afrodit heykel başları, Roma dönemine ait villa kalıntıları, tiyatro kalıntıları, mezar taşları, kitabeler ve çeşitli günlük kullanım eşyaları arkeolojik envantere girdi. Ayrıca 2021 kazılarında bulunan ve Milattan Sonra 2. yüzyıla tarihlenen hemicyclium tipi mermer güneş saati de sitenin önemli buluntuları arasında yer alıyor.
Bu yıl ayrıca mozaiğin yakınında Milattan Sonra 2. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen bir Eros başı da gün yüzüne çıkarıldı. Kazı Başkan Yardımcısı Ahmet Yasin Ekinci buluntuyla ilgili olarak, yapının iki evrelik bir yerleşim planı sunduğunu ve bazilikanın 3 nefli bir plan tipi sergilediğini belirtti. Ekinci, orta ve doğu nefinde tespit edilen mozaikli alanın yaklaşık 120 metrekare genişliğinde olduğunu ve mozaiğin devamının olduğu kanaatinde olduklarını vurguladı.
koruma, restorasyon ve ören yeri hazırlıkları:
Kazı çalışmalarında bulunan mozaik ve heykel başlıklarının korunması ve restorasyonu eş zamanlı yürütülüyor. Mozaiğin zarar görmüş kısımlarında konservasyon çalışmaları yapılıyor; bazı alanlar geçici çatı ile korumaya alındı. Prof. Hüseyin Ülgen'in, bulunduğu mekanın korunması ve üst kapama finansmanına katkıda bulunduğu, sponsorluğun ise kazıların ivme kazanmasında rol oynadığı aktarıldı. Yerel yönetimlerden de Taşköprü Kaymakamlığı ve Taşköprü Belediyesi'ne teşekkür edildi.
Taşköprü Belediye Başkanı Hüseyin Arslan, antik kentte bazilika, villa ve tiyatro bölgelerinde yürütülen restorasyon ve kurtarma kazılarının sürdüğünü; bölgenin ören yeri olarak düzenlenmesi için hazırlıkların devam ettiğini belirtti. Hazırlanan projeler arasında bazilika ile villa arasına yürüyüş güzergahları oluşturulması ve mevcut sergileme alanının iyileştirilmesi yer alıyor. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı destekli karşılama merkezi projesinin de çalışmaları sürüyor.
Kazı ekibi, konservasyon çalışmalarını hem laboratuvarda hem arazide yürütürken, mevsimsel olumsuz hava koşulları nedeniyle kazı sezonunun önümüzdeki günlerde sonlandırılmasının planlandığı belirtildi. Kazıların süratlenmesi ve kalıcı koruma çalışmalarının tamamlanabilmesi ise alınacak sponsorluk ve finansman desteklerine bağlı.
uygulamada restorasyon adımları:
Mozaiğin bakımını yapan konservasyon ekibinden Nisa Beygirlioğlu, eski derzin çıkarılıp yerine yeni derz uygulaması yapılacağını, bu işlemin hem mozaiklerin daha estetik görünmesini sağlayacağını hem de taşların hareketini en aza indirerek sağlamlaştırma sağlayacağını ifade etti. Ekinci ise, 2027 kazı sezonu içerisinde yapının üzerinin kalıcı bir çatı ile kapatılmasının planlandığını ve tiyatro üzerindeki restorasyonun önümüzdeki yıl tamamlanmasının hedeflendiğini söyledi.
Pompeiopolis, bölgenin tarihi dokusunu zenginleştiren buluntularıyla 'Karadeniz'in Efes'i' olarak anılmaya devam ediyor. Bu sezonki 130 metrekareye ulaşan mozaik ve Eros başının, antik kentin planı, kullanım amaçları ve dönemsel değişimleri hakkında önemli veriler sunduğu vurgulanıyor.
Karadeniz'in Efes'i Pompeiopolis'te 130 metrekarelik mozaik ortaya çıkarıldı
