Palandöken: Yüksek faizli yapılandırma esnafı rahatlatmıyor
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, esnaf ve sanatkârların ağır borç yükü altında ayakta kalma mücadelesi verdiğini, mevcut yapılandırma şartlarının ise esnaf için etkili bir çözüm sunmadığını belirtti.
Yapılandırmanın koşulları ve esnafın değerlendirmesi
Palandöken, Maliye Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (Bağ-Kur ve SSK) borçları 72 aya kadar yapılandırdığını, ancak uygulanan faiz oranının yüzde 39 seviyesinde olduğunu belirtti. Palandöken’e göre bu düzeydeki faiz, esnaf için yapılandırmayı cazip olmaktan çıkarıyor: 'Esnaf borcunu ödemek istiyor ancak mevcut ekonomik şartlar buna izin vermiyor. İnsanlar bırakın borcunu ödemeyi, faizini bile karşılayamaz hale geliyor.'
Palandöken, vergi dairesi ve sosyal güvenlik kurumuna yönelik taksitlendirmelerin süre açısından olumlu görünse de yüksek maliyet nedeniyle sürdürülebilir olmadığını vurguladı: 'Vergi dairesine ve sosyal güvenlik kurumuna olan borçların 72 aya bölünmesi olumlu bir adım gibi görünse de yüksek faiz nedeniyle ödeme planları sürdürülebilir olmuyor. İnsanlar zaten mevcut taksitlerini ödemekte zorlanıyor.'
Finansmana erişim sorunları ve piyasa etkileri
TESK Başkanı, esnafın krediye erişiminde de ciddi sıkıntılar bulunduğunu ifade etti. Palandöken, Esnaf Kefalet Kooperatifleri aracılığıyla verilen kredilere ulaşmanın güçleştiğini; bunun nedeninin esnafın vergi veya Bağ-Kur borcu bulunması olduğunu söyledi. 'Borcunu kapatmaya çalışan esnaf aynı zamanda krediye erişemiyor. Çektiği krediyi ödeyen yeniden kredi kullanamıyor. İnsanlar başkasından borç alarak yükümlülüklerini yerine getirmeye çalışıyor. Bu durum esnafı daha da çıkmaza sürüklüyor.'
Palandöken ayrıca, dükkânına mal koyamayan, vergi borcunu ve SGK primini ödeyemeyen esnafın ayakta kalmasının zorlaştığını, bunun piyasada kalıcı zararlar doğurabileceğini belirtti. Türkiye'de yaklaşık iki buçuk milyon esnaf ve sanatkâr bulunduğuna dikkat çekti ve kapanan iş yerlerinin tekrar faaliyete geçmesinin güçleştiğini vurguladı.
Çözüm çağrısı
Esnafın rahatlatılması için kapsamlı bir yapılandırmaya ihtiyaç olduğunu söyleyen Palandöken, faiz oranlarının düşürülmesi gerektiğini kaydetti: 'Bir yapılandırma yapılmalı ve insanlar rahatlatılmalı. Faiz oranları mutlaka düşürülmeli. Esnaf çalışıp borcunu ödemek istiyor ancak mevcut şartlarla bunun gerçekleşmesi mümkün değil.' Palandöken, bu sorunların çözülmemesi halinde hem esnafın hem de piyasaların yeniden canlanmasının güçleşeceğini ifade etti.
Öne çıkan noktalar: Yapılandırma süresi 72 aya kadar, uygulanan faiz yaklaşık yüzde 39, kredi erişimi sınırlı ve yaklaşık iki buçuk milyon esnaf potansiyel risk altında.
TESK GENEL BAŞKANI BENDEVİ PALANDÖKEN
