Kastamonu'da sahada tespit edildi, uluslararası literatüre kaydedildi
Kastamonu Üniversitesi Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Cihan Cılbırcıoğlu ve iş birliği yaptığı araştırmacıların Daday ilçesindeki Paflagonya Kaya Mezarı çevresinde yürüttüğü arazi çalışmaları sonucu, sınıflandırılmamış bir akar türü keşfedildi. Yapılan taksonomik incelemeler ve ortak teşhis çalışmaları sonucunda yeni tür uluslararası zoolojik adlandırma kurallarına uygun şekilde Kunstidamaeus Oaphlagonicus sp. nov. adıyla bilim literatürüne kazandırıldı.
keşif ve adlandırma:
Örneklemeler, özellikle Ballıdağ ve Paflagonya'nın ormanlık alanlarında gerçekleştirildi. Toplanan örnekler ayrıntılı morfolojik ve taksonomik değerlendirmelere tabi tutuldu; Rusya Bilimler Akademisi ile yürütülen ortak analizler sonunda türün daha önce tanımlanmamış olduğu belirlendi. Çalışma, akaroloji alanının hakemli dergilerinden Systematic & Applied Acarology'nin Mayıs 2026 sayısında yayımlandı.
arazi çalışmaları ve bilimsel süreç:
Cılbırcıoğlu, yaklaşık 12-14 yıldır akarlar (maytlar) üzerinde yoğunlaştığını ve bu tür örneklemeleri özellikle ormanlık alanlarda yürüttüğünü belirtti. Araştırmacı, bu çalışma için arazide bir yıllık örneklemeler yaptıklarını, bulguların Rusya Bilimler Akademisi'nden Dr. Vasily Kolesnikov ve diğer uluslararası iş birlikçilerle ortak teşhise tabi tutulduğunu aktardı. Cılbırcıoğlu, çalışmanın saha döneminde yerel ekosisteme ilişkin yoğun örnekleme ve laboratuvar analizleri içerdiğini vurguladı.
Araştırmacıların belirttiğine göre yeni tür, tarım alanlarında zararlı olabilecek bir gruba ait olup kenelerle filogenetik yakınlık taşıyan küçük örümceğimsiler sınıfına dahil. Bu nedenle keşif, hem taksonomik çeşitlilik açısından hem de tarımsal mücadele yaklaşımlarının geliştirilmesi bakımından ilgi çekiyor.
uluslararası iş birlikleri ve tescil:
Çalışma, özellikle uluslararası iş birliği boyutuyla öne çıktı. Cılbırcıoğlu, Gürcistan, Amerika ve İspanya'dan bilim insanlarıyla yürütülen ortaklıkların önemine değinerek, bu son çalışmanın Rusya Bilimler Akademisi ile ortak gerçekleştirildiğini söyledi. Yeni türün bilimsel adıyla kayda geçirilmesi ve makalenin uluslararası hakemli bir dergide yayımlanması, türün küresel veritabanlarına ve bilim literatürüne girmesini sağladı.
Ayrıca türün biyolojik tescilinin yapılması, araştırmacılara göre ulusal bir kazanım olarak değerlendiriliyor; Cılbırcıoğlu, bu bulguların "milli değer" olarak korunmasının önemine dikkat çekti ve yerli araştırmacıların öncelikle ülke biyoçeşitliliğini kayıt altına almasının gerekliliğini vurguladı.
yerel tanıtım ve uygulama alanları:
Keşfin Kastamonu'nun doğal zenginliğinin bilimsel literatürde yer almasını sağladığını belirten ekip, bu tür kayıtlamaların bölge tanıtımına ve ekosistem çalışmalarına katkı sunduğunu ifade etti. Ayrıca yeni türün tanımlanmasının, tarımsal zararlılarla biyolojik mücadele alanında yürütülen çalışmalara veri sağlayabileceği, gelecekte uygulanabilir yönetim stratejilerinin geliştirilmesine yardımcı olacağı belirtildi.
Dr. Öğretim Üyesi Cihan Cılbırcıoğlu çalışmayla ilgili olarak Kastamonu'nun doğal zenginliğine dikkat çekti: "Ben özellikle orman alanlarında çalışmaları yürütüyorum. Çalışma alanım biyoçeşitlilik... Bizim bulduğumuz akar türlerini uluslararası, ulusal düzeyde kayıtlamalarını yapıyoruz. Bu şekilde Kastamonu ilinin doğal zenginliğini de dünyaya tanıtmış oluyoruz."
üniversite yönetiminin değerlendirmesi:
Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal ise yayımlanan çalışmanın üniversitenin çok disiplinli araştırma kapasitesini güçlendirdiğini ve Türkiye'nin biyolojik çeşitliliğinin kayıt altına alınmasına katkı sağladığını belirtti. Rektör, uluslararası iş birlikleriyle yürütülen bu tür araştırmaların kurum için ayrıca deneyim ve görünürlük kazandırdığını ifade ederek emeği geçenleri tebrik etti.
Bulgu, hem bölgesel biyoçeşitliliğin belgelenmesi hem de akaroloji alanındaki taksonomik çalışmalara yeni veri sağlanması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Araştırma ekibi, benzer saha çalışmalarının ve uluslararası iş birliklerinin devam edeceğini bildirdi.
DR. ÖĞRETİM ÜYESİ CİHAN CILBIRCIOĞLU
