İTO Başkanı Avdagiç'ten OVP'ye yönelik üretim koruma önerisi
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, eylül ayında güncellenmesi beklenen Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında, dezenflasyon hedeflerinden sapmadan üretimi koruyacak "hedefli bir üretim koruma politikası" geliştirilmesi gerektiğini açıkladı. Avdagiç, açıklamasında ekonomideki sıkı para politikasının enflasyonla mücadelede faydalarını kabul ederken, üretim tarafındaki maliyet baskısının giderek arttığına dikkat çekti.
Beş başlığa dayanan finansman mekanizması:
Avdagiç, yeni OVP’nin iş dünyası için oluşturacağı mekanizmanın beş ana başlıktan oluşması gerektiğini belirtti. Bu başlıklar, genel kredi genişlemesine yol açmadan üretim kapasitesini, ihracatı ve yatırımı korumayı amaçlayan seçici araçlara odaklanıyor. Önerinin ilk adımı olarak, ihracatçı ve üretici firmalar için uzun vadeli, sürdürülebilir ve öngörülebilir finansman kanallarının güçlendirilmesi öne çıkıyor. Bu kapsamda Eximbank benzeri mekanizmaların yalnızca mevcut ihracatçıları değil, ihracat potansiyeli taşıyan üreticileri de kapsayacak şekilde genişletilmesi gerektiği vurgulandı.
İkinci başlıkta, yatırım kredileri ile işletme sermayesi kredilerinin ayrı araçlar olarak tanımlanması öneriliyor. Avdagiç, enflasyonla mücadele sürerken genel kredi genişlemesinin sınırlanması gerektiğini, ancak teknoloji yatırımı yapan, ihracat kapasitesi oluşturan ve ithal girdiyi azaltan yatırımlar için daha uzun vadeli ve daha düşük maliyetli finansman kanalları açılması gerektiğini söyledi.
Üçüncü olarak döviz kurunun ihracatçının maliyetlerini karşılayacak şekilde dengelenmesi gerekiyor. Avdagiç, döviz dönüşüm desteğinin sembolik olmaktan çıkarılıp aradaki makası kapatacak seviyeye getirilmesi gerektiğini belirtti ve enflasyon ile kur arasındaki farkın ihracatçı üzerindeki maliyet baskısını sürekli artırmasının önüne geçilmesi gerektiğini vurguladı.
Dördüncü başlık vergi ve sosyal güvenlik yükleriyle ilgili: üretim yapan ve istihdam sağlayan firmalara yönelik seçici düzenlemeler öneriliyor. Özellikle yüksek istihdam sağlayan ve ihracat yapan sektörlerde maliyet artışlarının doğrudan istihdam kaybına dönüşmesini engelleyecek güçlendirici mekanizmaların hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi.
Beşinci ve son başlık ise ithalat politikalarına dair. Avdagiç, ithalatın yalnızca korumacı reflekslerle değil, bir sanayi politikası perspektifiyle ele alınmasını, Türkiye’nin üretmediği kritik girdilerde maliyetleri düşürecek gümrük rejimlerinin benimsenmesini ve yerli üretim kapasitesinin bulunduğu alanlarda haksız rekabetin önüne geçilmesini önerdi.
Neden hedefli koruma gerekli ve hangi sektörler risk altında?:
Avdagiç, sıkı para politikasının enflasyonu düşürmede önemli bir rol oynadığını kabul etmekle birlikte, yüksek faizlerin işletme sermayesi maliyetlerini yükselttiğini ve özellikle KOBİ’lerin finansmana erişiminde sorunların sürdüğünü söyledi. Avdagiç'e göre temel sorun dezenflasyonun kendisi değil, dezenflasyonun üretim kapasitesi üzerindeki maliyetinin artmasıdır; bu nedenle üretim tabanının korunmasına hassasiyetle yaklaşılmalı.
Emek yoğun sektörler olarak belirtilen tekstil, hazır giyim, mobilya, metal ve makine gibi alanlarda yüksek finansman maliyetlerinin firmaları fiyat rekabetinde zorladığına dikkat çekildi. Avdagiç, bu sektörlerde kapasite kaybına izin verilmemesi gerektiğini vurguladı ve hem kısa vadede dezenflasyonun korunmasının, hem de orta-uzun vadede üretim kapasitesinin ve ihracat rekabetçiliğinin kaybedilmemesinin önemine işaret etti.
Sonuç olarak Avdagiç, 'Türkiye’nin yeni ekonomik politikası, enflasyonu düşürmek ile üretimi korumak arasında bir tercih yapmak arasında sıkışamaz' diyerek, ikisini aynı anda gerçekleştirecek seçici, hedefli ve etkili araçlar geliştirilmesi gerektiğini belirtti. İş dünyası olarak hükümetin attığı adımları hızlandıracağına güven duyduklarını ifade etti.
Avdagiç’in önerileri, OVP’ye entegre edilecek somut bir sanayi ve finansman paketinin sinyalini veriyor; yaklaşım, genel teşvik ekonomisine geri dönüşten kaçınırken üretimi ve ihracatı doğrudan koruyacak mekanizmalar oluşturmayı hedefliyor.
İSTANBUL TİCARET ODASI (İTO) BAŞKANI ŞEKİB AVDAGİÇ
