uzman uyarısı ve konuya genel bakış:
Medicana International Ankara Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Deniz Han Deniz, gebelik planlanırken sadece yaşam koşulları ve kariyer tercihlerinin değil, biyolojik doğurganlık açısından yaş faktörünün de göz önünde bulundurulması gerektiğini vurguluyor. Özellikle 35 yaş sonrasında yumurtalık rezervi ve yumurta kalitesinde yaşa bağlı değişimlerin daha belirgin hale gelebileceği belirtiliyor; bu yüzden planlama aşamasında bilinçli hareket etmek önem taşıyor.
yaşın doğurganlığa etkisi ve istatistikler:
OECD verileri, kadınların ilk çocuk yaşının 2000 yılında ortalama 26,4 iken 2022 yılında 29,5e yükseldiğini gösteriyor. Türkiye’de ise 2022 yılı için ilk doğum yaşı yaklaşık 27 olarak kaydedildi. Op. Dr. Deniz, ileri yaşta da sağlıklı gebeliklerin mümkün olduğunu ancak gebelik elde etme süresinin uzayabileceğini ve bazı gebelik risklerinin yaşla birlikte artabileceğini belirtiyor. Bu nedenle gebelik planı yapılırken kişinin mevcut sağlık durumu, kullanılan ilaçlar ve üreme sağlığı değerlendirilmelidir.
değerlendirme zamanı ve pratik öneriler:
İnfertilite değerlendirmesinde başvuru zamanının yaşa göre değiştiğine dikkat çeken uzman, 35 yaş ve üzerindeki kadınlarda düzenli ve korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmuyorsa 6 ay bekledikten sonra kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmasını öneriyor. 40 yaş ve üzeri durumlarda daha erken değerlendirme gündeme gelebilir. Ayrıca adet düzensizliği, bilinen yumurtalık rezervi problemi, geçirilmiş yumurtalık veya rahim operasyonları veya endometriozis varsa yaş gözetmeksizin daha erken değerlendirme gerekebileceği vurgulanıyor.
Uzman, kadınların doktorlarıyla yaş, adet düzeni, mevcut hastalıklar, kullanılan ilaçlar, geçirilmiş operasyonlar ve varsa önceki gebelik öyküsünü paylaşmasının önemine değiniyor. Gerekli görüldüğünde yumurtalık rezervi ve diğer üreme sağlığı parametrelerini değerlendirmeye yönelik tetkikler yapılabileceğini, ancak tek bir test sonucunun doğurganlıkla ilgili tüm tabloyu göstermediğini hatırlatıyor.
erkek faktörü ve çift olarak değerlendirme:
İnfertilitenin yalnızca kadın kaynaklı bir sorun olmadığını belirten Op. Dr. Deniz, erkeklerde sperm üretiminin yaşam boyu devam etse de yaşla birlikte sperm sayısı, hareketliliği ve kalitesinde değişiklikler görülebileceğini belirtiyor. Bu nedenle gebelik oluşmadığında değerlendirme yalnızca kadına yönelik yapılmamalı, çift birlikte değerlendirilmelidir. Doğru zamanda yapılan değerlendirme ile çiftin ihtiyaçlarına uygun bir yol haritası oluşturulması önem taşıyor.
Sonuç olarak, doğurganlıkla ilgili kararların korku veya kaygıyla değil, kişinin yaşam planı ve sağlık durumu doğrultusunda bilinçli şekilde verilmesi gerekiyor. Özellikle gebeliği ileri yaşa ertelemeyi planlayan kadınların bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanından danışmanlık alarak mevcut durumlarını bilerek planlama yapmaları tavsiye ediliyor.
MEDİCANA INTERNATİONAL ANKARA HASTANESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM UZMANI OP. DR. DENİZ HAN DENİZ
