Okula dönüş öncesi ağız sağlığı
Yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde ailelerin kırtasiye ve kıyafet hazırlıkları kadar ağız ve diş sağlığı kontrollerini de planlaması önem taşıyor. Atlas Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Ana Bilim Dalı'ndan Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, okul dönemine başlamadan yapılacak diş hekimi değerlendirmesinin çocuğun okul yaşamını etkileyebilecek sorunları erken fark etmede rol oynadığını vurguluyor.
Dikkat, uyku ve ağız sağlığı arasındaki ilişki:
Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu uygulamanın amacını şöyle özetliyor: 'Diş muayenesi doğrudan 'başarı artıran' bir uygulama değil, öğrenmeyi zorlaştırabilecek sağlık sorunlarını erken ortadan kaldıran koruyucu bir adımdır.' Ağrı, hassasiyet veya enfeksiyon gibi problemler çocuğun dikkatini derse vermesini zorlaştırabilir; özellikle gece artan diş ağrısı uykuyu böldüğünde ertesi güne yorgun ve odaklanması güç bir çocukla başlanabiliyor. Bu nedenle ağrı ve hassasiyetin giderilmesi, rahat çiğneyebilme ve düzenli uyku, çocuğun günlük okul performansına doğrudan katkı sağlar.
Hangi sorunlar okul öncesi değerlendirmede gözden geçirilmelidir:
Kınıkoğlu, okul başlangıcından önce yapılan kontrolde yalnızca belirgin çürüklerin değil, şu durumların da değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor: aktif çürükler, kırık veya hassas dişler, diş eti problemleri, yoğun plak birikimi, süt dişlerinin düşme ve daimi dişlerin sürme süreci. Ayrıca yeni sürmüş daimi azı dişlerinin korunması için uygulanabilecek flor ve fissür örtücü gibi koruyucu yöntemlerin gerekliliği ile ortodontik aparey kullanan çocuklarda meydana gelebilecek sorunlar da bu incelemede ele alınmalıdır.
Tarama ile kapsamlı muayene arasındaki fark:
Okullarda yapılan ağız-diş sağlığı taramalarının farkındalık ve yönlendirme açısından değeri olduğunu kaydeden Kınıkoğlu, 'Tarama, belirgin sorunları ve tedavi gereksinimini hızlı biçimde belirlemeye yarar. Kapsamlı diş muayenesinde ise çocuğun tıbbi ve dental öyküsü, çürük riski, diş etleri ve yumuşak dokuları, dişlerin sürme durumu ve kapanış değerlendirilir; gerekli görülen durumlarda radyografik incelemelerden de yararlanılabilir.' uyarısında bulunuyor. Bu nedenle taramada sorun saptanması aileyi doğrudan uygun bir diş hekimine yönlendirme gerektirir.
Spor yapan çocuklar için ek önlemler:
Spor yapan çocuklarda travma riski nedeniyle özel değerlendirme gerektiğini belirten Kınıkoğlu, temaslı sporlar başta olmak üzere riskli durumlarda uygun ağız koruyucularının kullanılmasının önemini vurguluyor. Doğru seçilmiş ve düzenli kullanılan bir ağız koruyucu, acil diş yaralanmalarını azaltabilir ve okul dönemindeki kesintileri önleyebilir.
Okul başlamadan gerçekleştirilen muayenenin zamanlama avantajı da bulunuyor; tatil sürecinde planlanan muayene ve gerekiyorsa tedaviler, okula başladıktan sonra oluşabilecek ani ağrı, yüz bölgesinde şişlik veya enfeksiyon gibi acil durumların önüne geçebilir. Kınıkoğlu sözlerini şöyle tamamlıyor: 'Sağlıklı bir ağız; çocuğun ağrısız uyumasına, rahat beslenmesine, konuşmasına, gülümsemesine ve okul yaşamına daha kesintisiz katılmasına destek olur.' Bu nedenle okula dönüş hazırlıkları yapılırken ağız ve diş sağlığı kontrollerinin de listeye eklenmesi öneriliyor.
ATLAS ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ PEDODONTİ ANA BİLİM DALI’NDAN DR. ÖĞR. ÜYESİ İPEK KINIKOĞLU
