Vertigo nedir ve neden önemsenmeli:
Vertigo, kişinin kendisinin veya çevresinin döndüğünü hissetmesiyle ortaya çıkan; baş dönmesi, sersemlik ve denge bozukluğuna yol açabilen bir durumdur. Bu duygu, iç kulak veya merkezi sinir sistemindeki denge mekanizmalarından kaynaklanabilir. Acıbadem Bayındır Söğütözü Hastanesi KBB Uzmanı Prof. Dr. Yavuz Fuat Yılmaz, tedavi edilmeyen vertigonun günlük yaşam kalitesini düşürebileceğini ve düşme riskini artırabileceğini belirterek uyarılarda bulundu.
Vertigonun yol açtığı sorunlar:
Tedavi edilmemiş vertigo, özellikle altta yatan nedene bağlı olarak sürekli veya tekrarlayan denge sorunlarına neden olabilir. Bu durum yalnızca baş dönmesi hissiyle sınırlı kalmayıp, mobilite kaybı, düşmeye bağlı yaralanma riski ve günlük yaşam aktivitelerinde kısıtlanma gibi sonuçlar doğurabilir. İleri yaştaki bireylerde denge bozukluğu, düşme korkusunu ve fiziksel geri çekilmeyi tetikleyebilir.
Vestibüler rehabilitasyon nedir ve nasıl etki eder:
Vestibüler rehabilitasyon, egzersiz temelli, özel bir fizik tedavi programıdır. Prof. Dr. Yılmaz, bu yaklaşımın özellikle kronik dengesizliklerde veya iç kulak hasarlarına bağlı denge sorunlarında beynin nöroplastisite yeteneğinden yararlanarak denge sisteminin yeniden düzenlenmesini hedeflediğini açıkladı. Tedavi; gözlerden, kaslardan ve eklemlerden gelen duyusal bilgilerin daha etkin kullanılmasını sağlayarak dengeyi desteklemeyi amaçlar.
Hangi durumlarda yararlı olabilir:
Prof. Dr. Yılmaz, vestibüler rehabilitasyonun uygun hastalarda ve akut atak dönemleri dışındaki birçok denge probleminde etkili olduğunu vurguladı. Uygun vakalar arasında şunlar sayıldı: kristal oynaması (pozisyonel vertigo) sonrasında manevralarla giderilemeyen sersemlik, iç kulak iltihabı sonrası kalıcı dengesizlik, Meniere hastalığında ataklar arasındaki dönemdeki denge sorunları, yaşa bağlı denge bozuklukları ve migrende görülebilen vertigo atakları.
Tedavi uygulaması ve dikkat edilmesi gerekenler:
Vestibüler rehabilitasyon programları hastanın şikâyetlerine, denge kaybının nedenine ve bireysel ihtiyaçlarına göre planlanır. Prof. Dr. Yılmaz, egzersizlerin bilinçsizce ve rastgele uygulanmasının şikâyetleri artırabileceğini belirterek tedavinin KBB uzmanı değerlendirmesi sonrası, bu alanda uzman odyologlar tarafından planlanıp uygulanması gerektiğini söyledi. Genellikle tedavi haftada 1-2 seans şeklinde düzenlenir, süresi hastanın durumuna göre değişir.
Uygulama sürecinde bilinmesi gerekenler:
Egzersizlere başlandığında ilk günlerde hafif baş dönmesi yaşanabilir; bu, beynin denge sistemindeki değişikliklere uyum sağlama sürecinin bir parçası olabilir. Ancak belirtilerin şiddetlenmesi veya beklenmeyen şikâyetlerin ortaya çıkması durumunda uzmana başvurulmalıdır. Tedavinin başarı şansını artırmak için klinik seansların yanı sıra uzman tarafından önerilen ev egzersizlerinin düzenli yapılması önem taşır.
Özetle, vertigo ihmal edilmemesi gereken bir sağlık sorunudur; uygun değerlendirme ve kişiye özel vestibüler rehabilitasyon ile denge sorunları azaltılabilir, düşme riski ve yaşam kalitesindeki kayıp engellenebilir.
ACIBADEM BAYINDIR SÖĞÜTÖZÜ HASTANESİ KBB UZMANI PROF. DR. YAVUZ FUAT YILMAZ, TEDAVİ EDİLMEYEN VERTİGO HASTALIĞININ DENGE SORUNLARINI VE DÜŞME RİSKİNİ ARTIRDIĞINI BELİRTEREK UYARILARDA BULUNDU.
