Çocuğun genel düzeni tek öğünden daha önemli:
Liv Hospital Ulus Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Uzmanı Doç. Dr. Hasret Ayyıldız Civan, okullar açıldığında ebeveynlerin beslenme çantası telaşının arttığını söylüyor. Sosyal medyada paylaşılan kusursuz görünen öğün örneklerinin aileler üzerinde gereksiz baskı oluşturabileceğine dikkat çeken Doç. Dr. Civan, asıl hedefin tek bir öğünü mükemmelleştirmek değil, çocuğun büyüme ve gelişimini destekleyecek, sürdürülebilir bir beslenme düzeni kurmak olduğunu vurguluyor.
Çocuğun yemediği mükemmel bir menü, çocuğun yediği yeterince iyi bir menüden daha değerli değildir saptaması, ebeveynlere ölçüyü kaçırmama çağrısı olarak öne çıkıyor.
Dengeli eşleştirmeler kısa okul günlerinde yeterli olur:
Uzun okul günlerinde tok kalmayı desteklemek için karmaşık planlara gerek yoktur. Doç. Dr. Civan, karbonhidratların yanında protein, lif veya sağlıklı yağ içeren seçeneklerin bulunmasının yeterli olduğunu belirtiyor. Önerdiği pratik eşleştirmeler arasında meyve ve yoğurt, elma ve şekersiz fıstık ezmesi, tam tahıllı kraker ve peynir, salatalık veya havuç ve humus gibi kombinasyonlar yer alıyor. Ayrıca uygun porsiyonda kuruyemiş ve meyve, yoğurt ve meyve ile yulaf ya da tam tahıllı mini sandviç ve ayran gibi alternatifler tercih edilebileceği belirtiliyor.
Zorlamadan tanıtma yaklaşımı önemlidir:
Her çocuğun damak tadı farklıdır; sevmediği bir yiyeceğe zorlamak çoğunlukla ters tepki verir. Doç. Dr. Civan, tanıdık yiyeceklerin yanına küçük miktarda yeni bir besin ekleyerek alıştırmanın daha etkili olduğunu öneriyor. Peynirin yanında meyve, ekmeğin yanında yoğurt sunmak ya da sevilen bir sandviçe zamanla farklı malzemeler eklemek, çeşitliliği artırmanın yolları olarak veriliyor.
Tanıdık yiyecek + yeni yiyecek yaklaşımı, çocukların yeni tatlara karşı daha az direnç göstermesini sağlayabilir ve öğünleri mücadeleye dönüştürmez.
Paketli ürünler ve genel beslenme bakışı:
Paketli etiketinin bir ürünün otomatik olarak sağlıksız olduğunu göstermediğini hatırlatan Doç. Dr. Civan, içeriğin, porsiyonun ve tüketim sıklığının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor. Özellikle ilave şeker, tuz ve doymuş yağ içeriği yüksek ürünlerin günlük beslenmenin merkezinde olmaması gerekiyor. Zaman zaman pratik paketli ürünlerden yararlanmanın kabul edilebilir olduğu, ancak bunun temel model haline getirilmemesi gerektiği vurgulanıyor.
Doğru seçme becerisinin kazandırılmasının, yalnızca yasaklar listesinden daha yararlı olduğu, her şeyi evde hazırlamak zorunda olunmadığı belirtiliyor. Sağlıklı beslenme sürdürülebilir değilse uzun vadede sağlıklı bir sistem değildir değerlendirmesi ebeveynlere pratiklik ve gerçekçilik çağrısı yapıyor.
Okul ve ailenin birlikte hareket etmesi gerekir:
Günlerinin önemli bölümünü okulda geçiren çocukların beslenme davranışları aile dışında da şekilleniyor. Kantin seçenekleri, okul yemekhanesi menüleri ve arkadaş çevresi, çocukların tercihlerinde etkili olabiliyor. Doç. Dr. Civan, bu nedenle sağlıklı beslenme için okul ve ailenin uyumlu bir yaklaşım benimsemesinin önem taşıdığını belirtiyor.
Beslenmenin yalnızca enerji sağlama işlevi olmadığı, çocuk için aynı zamanda öğrenme, keşfetme ve paylaşma boyutları bulunduğu hatırlatılıyor. Bu nedenle yiyeceklerin sürekli iyi veya kötü şeklinde sınıflandırılmasındansa çocuklara doğru seçim yapma ortamı sunulması tavsiye ediliyor.
İyi bir beslenme çantasının en önemli özelliği kusursuz görünmesi değil; çocuğun açlığını gidermesi, büyüme ve gelişimini desteklemesi ve bunu sürdürülebilir bir şekilde yapabilmesidir. Bu ilke, ebeveynlere hem esneklik hem de uzun vadeli başarı perspektifi kazandırmayı amaçlıyor.
LİV HOSPİTAL ULUS ÇOCUK GASTROENTEROLOJİ, HEPATOLOJİ VE BESLENME UZMANI DOÇ. DR. HASRET AYYILDIZ CİVAN
