Anma törenleri ve yürüyüşler:
Sırbistan’ın Novi Sad kentinde 1 Kasım 2024’te meydana gelen tren istasyonu sundurması çöküşünde yaşamını yitiren 16 kişi için yapılan anma törenlerine on binlerce kişi katıldı. Kentte üç ayrı noktadan başlayan yürüyüşler, olayın gerçekleştiği istasyon önünde birleşti; katılımcılar mum yakıp çiçek bıraktı ve her kurban için birer dakika olmak üzere toplam 16 dakikalık saygı duruşunda bulundu.
Anma etkinlikleri yalnızca Novi Sad ile sınırlı kalmadı; Sırbistan’ın diğer kentlerinde ve yurt dışında da benzer törenler düzenlendi. Etkinliği düzenleyen öğrenci hareketi, trajedinin kurbanlarının her yıl 1 Kasım saat 11.52’de ülke çapında anılacağını duyurdu.
yayınlar, ritüeller ve kamuoyuna yansımalar:
Bu yıl anma töreni sırasında Sırbistan’ın kamu yayıncıları RTS ve RTV, yerel saatle 11.52’de başlayan 16 dakikalık saygı duruşunu ilk kez canlı olarak yayımladı. Ülkede iktidar değişikliğinin ardından RTS, ana haber bülteninde daha önceki yayınları için izleyicilerden özür diledi; kurum normal yayını keserek siyah ekranda faciada hayatını kaybeden 16 kişinin isimlerini paylaştı.
öğrenci hareketi ve siyasi sonuçlar:
Novi Sad’daki facianın ardından başlayan protestoları örgütleyen ve kamusal talepleri öne çıkaran hareket, siyasi hayatta da etkisini gösterdi. Facianın tetiklediği gösterilerle ortaya çıkan Öğrenci Listesi adlı hareket, 25 Ekim’de yapılan genel seçimleri kazanarak Sırbistan’daki 14 yıllık Sırp İlerleme Partisi (SNS) iktidarına son verdi; hareket oyların yüzde 52'sinden fazlasını alarak parlamentoda çoğunluğu elde etti.
Öğrenci Listesi, Novi Sad Tren İstasyonu’nun yenilenmesine ilişkin tüm belgelerin yayımlanması, cezai ve siyasi sorumluluğun belirlenmesi ve yolsuzlukla etkin mücadele edilmesi taleplerini seçim sonrası da devam ettireceğini açıkladı. Öğrenciler, ölümlerden sorumluların bulunması talebiyle sokaklardaki eylemlerini ve bilinçlendirme çalışmalarını sürdüreceklerini belirtti.
siyasi atmosferdeki değişiklikler:
Bu yılki anma törenleri, ülke siyasetindeki dönüşümle paralel bir zeminde gerçekleşti. Kamu yayıncısının üst yönetiminde değişiklikler yaşandı; RTS Genel Müdürü Manja Grcic istifa etti ve haber kadrosunda görevden almalar oldu. Eski Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’e yakın bir iş insanına ait bankanın faaliyet izni iptal edildi. Belge imhası şüphesiyle polis bazı devlet kurumlarında inceleme başlattı; bazı üst düzey polis yetkilileri ise görevi kötüye kullanma suçlamasıyla gözaltına alındı. Ayrıca Sırp İlerleme Partisi’nde (SNS) Vucic’in yeniden parti başkanlığına dönmesi konusu gündeme geldi.
Analistler ve katılımcılar, anma törenlerinin hem kayıpları yad etme hem de devam eden siyasi değişimi pekiştirme işlevi gördüğünü belirtiyor. Öğrenci hareketinin yıl dönümü anmaları, toplumdaki hesap sorma taleplerinin ve şeffaflık vurgusunun sembollerinden biri olarak öne çıkmaya devam ediyor.
Sırbistan'da 1 Kasım 2024'te meydana gelen ve iktidarın değişmesine neden olan protesto gösterilerini ateşleyen Novi Sad Tren İstasyonu faciasının kurbanları için anma törenleri düzenlendi.
