Niğde'de yağış ve dolu sofralık elmanın fiyatını çökertti
Türkiye’nin önemli elma üretim merkezlerinden Niğde'de, geçen yılki zirai donun yarattığı kayıpların ardından bu sezon da üreticiler aşırı yağış, dolu ve hastalıklarla mücadele ediyor. Sofralık niteliğini kaybeden elmaların büyük bölümü meyve suyu fabrikalarına gönderilirken, alım fiyatları üreticilerin beklentilerinin çok altında kaldı.
çiftçilerin durumu ve tepkileri:
Dündarlı bölgesinde 15 dönüm alanda elma üreten Ali Gedik, 'Elmalarımız bu sene kara benek hastalığından etkilendi. Kaliteleri düşük olduğu için bunları meyve suyuna vermek zorundayız. Meyve suyuna giden elmanın fiyatının 2,5-3 lira civarında. Topladığımızda değmiyor, işçilik maliyetini bile kurtarmıyor' diye konuştu. Gedik, geçen yılki soğuk zararının henüz aşılmadığını belirterek devlet destek talep etti.
Üreticilerden Hüseyin Çakır da 'Bu sene elma para etmedi, üç lira. Emeğimizin karşılığını alamıyoruz' diyerek benzer yakınmayı dile getirdi. Sakine Çakır ise, 'Geçen yıl zaten bir tane elmayı kasaya koyamadık, soğuk aldı. Şimdi de böyle oldu. Sabah bahçeye gittik, elmaları dalından topladık, bir motor kasası doldurduk. Üç lira, günlük yevmiyemiz bile çıkmıyor' ifadelerini kullandı.
fiyatlar, alım süreçleri ve üretim verileri:
Üreticiler sofralık olarak satılması beklenen ürünlerin fabrikalara yönlendirilmesiyle gelir kaybı yaşarken, sektörde alım fiyatlarındaki değişim de dikkat çekiyor. Haberde aktarılanlara göre sofralık mal niteliğini kaybeden elmanın kilogram fiyatı önceden 9-12 lira bandındayken bugün 2,5-3 lira düzeyine geriledi. Bu fark üreticilerin toplama ve işçilik maliyetlerini bile karşılamıyor.
Meyve suyu fabrikalarına alım yapan Celal Yüksel, önceki yıllarla bugünkü alım fiyatları arasındaki farkın üreticiyi olumsuz etkilediğini belirtirken, 2024'te meyve suyuna gönderilen elmanın kilogramını yaklaşık 8-10 lira civarında aldıklarını, 2025'te ise zirai don nedeniyle ürün alınamadığını hatırlattı. Bu sezon ise dolu, kara leke ve iç kurdu gibi sorunların kaliteyi düşürdüğü ifade edildi.
Alım yapan diğer üreticilerden Musa Bergama da hastalıklarla mücadele için yapılan harcamalara rağmen beklenen kalitenin elde edilemediğini ve alım fiyatlarının emeği karşılamadığını söyledi. Çiftçiler, özellikle meyve suyuna giden elmanın alım fiyatının üretim ve hasat giderlerini karşılayacak seviyeye yükseltilmesini talep ediyor.
Türkiye elma üretiminde kendine yeterlilik oranı %152 ile dünyada 3. sırada bulunuyor. Ülkede yıllık üretim 3.6-4.4 milyon ton arasında değişirken, geçen sene zirai don nedeniyle bu rakamın 2.7 milyon tona düştüğü aktarıldı. Niğde'de Gala, Starking, Golden, Amasya ve Granny Smith gibi çeşitler üretiliyor; kentte bu yıl için yaklaşık 600 bin ton rekolte bekleniyor ve Niğde elma üretiminde Türkiye'de ilk üç arasında yer alıyor.
ÜRETİCİLERDEN ELMA ALIMI YAPAN CELAL YÜKSEL
