Şırnak'ta doğanın sunduğu nadir bereket:
Şırnak'ın yüksek rakımlı dağlık alanlarında meşe ağaçlarının yapraklarında doğal olarak oluşan ve yöre halkının 'gezu' dediği kudret helvası bu yıl yoğun şekilde görüldü. Bölge sakinleri, yaklaşık 25-30 yıl aradan sonra tekrar yaşanan bu bolluğu hem doğal bir lezzet hem de ekonomik kaynak olarak değerlendiriyor.
Sabahın ilk ışıklarıyla birlikte traktörler ve araçlarla dağlara çıkan toplayıcılar, özenle seçtikleri meşe dallarını kesip köylere getiriyor. Kesilen dallar evlerin damlarında yaklaşık üç gün kurutulduktan sonra geleneksel yöntemlerle işleniyor.
Toplama ve işleme süreci:
Toplanan dallar önce iki çatallı sopalarla dövülüyor ve üzerindeki yapraklar ayrılıyor. Daha sonra ürün, çadır ya da benzeri düz bir yüzeyin üzerine alınarak fazlalıkları temizleniyor. Ardından birkaç aşamada farklı eleklerden geçirilip toz haline getiriliyor; bir kısmı ise kaynatılarak pekmeze dönüştürülüyor. Üretim aşamaları zahmetli ve emek yoğun: köylüler, meralarda sabah erken saatlerden itibaren çalışıp eve getirdikleri meşe dallarını günlerce işlemeden geçiriyor.
Toplayıcı Keleş Erkan, İHA muhabirine üretimin detaylarını anlatırken bu emeğin karşılığının bölge için büyük olduğunu söyledi: 'Biz sabahları kalkıp traktörümüzle, arabamızla meralara gidiyoruz. Meşe odunlarında oluşan kudret helvası dediğimiz gezuyu getirip damlarımızda üç gün boyunca kurutuyoruz. Kuruttuktan sonra bunları iki dallı bir çubukla dövüyoruz ki yapraklar dökülsün... Kudret helvası üç-dört çeşit el eleğinden geçiriliyor. En sonunda kıvamına getiriyoruz ve yemeye hazır hale geliyor.'
Kültürel ve ekonomik değer:
Kudret helvası, yörede sadece besin değil aynı zamanda kuşaktan kuşağa aktarılan bir şifa geleneği olarak görülüyor. Erkan, 'Büyüklerimizden bunu böyle duyduk. Bu aynı zamanda bir şifa kaynağıdır. Bal nasıl doğal bir şifa kaynağıysa, kudret helvası dediğimiz gezu da aynen öyledir' diye konuştu. Yöre halkı, ürünü yoğurdun üzerinde, çerez niyetine veya çayın yanında tükettiğini, bazılarının aç karnına şifa niyetine yediğini belirtiyor.
Yerel kaynaklarda verilen rakamlara göre, '500 haneli köyümüzde şu an üç ile beş ton arasında gezu vardır' gibi tahmini miktarlar gündeme geliyor; bu da bölge ekonomisine anlamlı katkı sağlıyor. Erkan bu bolluğun nadir olduğunu ve 60-70 yaşındaki bazı kişilerin hayatlarında ikinci kez böyle bir bereket gördüğünü vurguluyor.
Yöre sakini Hayal Erkan ise kudret helvasının tamamen doğal oluşumunu ve bunun 'Allah'ın nimeti' olduğu inancını dile getiriyor: 'Yağmur yağdıktan sonra bu tatlı madde yaprakların üzerinde parlıyor zaten. Kimse bunu ekip biçmiyor. Bu Allah'tan gelen bir şifadır.'
Bölge halkı, bu yılki yoğunluğun hem doğanın sunduğu eşsiz bir zenginlik hem de Mezopotamya'nın yüzyıllardır devam eden kültürel mirasının bir parçası olduğunu söylüyor. Her yıl birkaç ağaçta görülen gezu, bu sezon neredeyse bütün meşe ağaçlarının yapraklarında görülecek yoğunluğa ulaştı; palamut gibi diğer ağaç türlerinde ise oluşmuyor ve bu nedenle ürünün toplanmasında ayırt etme önem taşıyor.
Sonuç olarak, yaklaşık çeyrek asır sonra yeniden görülen bu bereket yılı, yöre halkının hem sofralarına tatlı ve doğal bir lezzet sundu hem de aile gelirlerine katkı sağlayan önemli bir kaynak olarak kayıtlara geçti. Hem kültürel değeri hem de doğal oluşumuyla kudret helvası (gezu), Şırnak'ta uzun süre konuşulacak bir bereket olarak hatırlanacak.
Nesillerin ikinci kez tanıklık ettiği 'kudret helvası' bolluğu yöre halkını sevince boğdu: "Bu Allah'ın nimeti, Mezopotamya'nın eşsiz hazinesi"
