Onur Anıtı'nda unutulmaz bir lojistik destan
Samsun'un simgelerinden Onur Anıtı kaidesindeki kabartmalarda, Milli Mücadele yıllarında Karadeniz kıyılarında görev yapan mavnacıların fedakârlığı betimleniyor. Bu kabartmalar, yalnızca Atatürk ve cephe görüntülerini değil; Anadolu insanının geceyarısı yürüttüğü gizli aktarım zincirini ve mavnacıların zorlu deniz koşullarında üstlendiği riski gözler önüne seriyor.
anıtın sanatçısı ve tasvir ettiği dönem:
Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Necmi Çamaş tarafından aktarıldığı üzere, anıtın heykel çalışmalarını Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel üstlendi. Anıt 1927'de Krippel'e sipariş edildi ve 1931'de Samsun'a getirildi. Kaidede yer alan kabartmalardan birinde, Karadeniz'in hırçın dalgalarına rağmen açıkta demirlemiş gemilerden alınan silah ve mühimmatın gece karanlığında kıyıya ulaştırılması anlatılıyor.
Çamaş, bu sahnelerin yalnızca ulaştırma eylemini değil; kıyıda kadın, erkek, genç ve yaşlı tüm Anadolu insanının omuzlarında taşıdığı lojistik yükü betimlediğini belirtiyor. Bu figürler, yerel halkın Milli Mücadele'ye verdiği fiili desteğin somut bir görsel kayıtlarını oluşturuyor.
istilâ madalyası ve mirasın korunması:
Mavnacıların gösterdiği kahramanlık, 1924 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından İstiklal Madalyası ile taltif edildi. Bu madalya, o dönem Samsun, İnebolu ve Trabzon mavnacı loncalarına verildi ve Milli Mücadele'nin lojistik başarısının bir simgesi haline geldi.
Çamaş, mavnacılar loncasına verilen İstiklal Madalyası'nın yeniden Samsun'a getirildiğini ve madalyanın sergileneceğini aktardı. Madalyanın Samsun Valisi Orhan Tavlı, Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan ve milletvekillerinin katkılarıyla TBMM'de düzenlenen törenle teslim edildiğini belirtti. Bu tarihî mirasın yaşatılması amacıyla eski Samsun Müzesi (Etnografya Müzesi) "İstiklal Madalyası Müzesi - Karadeniz’in Sessiz Kahramanları Mavnacılar" adıyla bir müze ve sergi alanına dönüştürülüyor.
Düzenlemelerin tamamlanmasının ardından söz konusu müze ve sergi salonunun vatandaşların ziyaretine açılması planlanıyor; böylece mavnacıların sessiz ama belirleyici katkısı hem fiziksel bir mekânda korunacak hem de yeni kuşaklara aktarılacak.
SAMSUN’UN SİMGESİ ONUR ANITI’NDA, ŞEHRE İSTİKLAL MADALYASI KAZANDIRAN MAVNACILARIN KAHRAMANLIĞINI GÖSTEREN KABARTMALAR YER ALIYOR.
