Masa eskisi gibi olamaz: bu defa farklı bir yöntemle sonuca ulaşılmalı
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis ile ara bölgede gerçekleştirilen üçlü görüşmenin ardından, çözüme ulaşma iradesini koruduklarını ve bu kez yaklaşımın köklü biçimde farklı olması gerektiğini vurguladı. Erhürman, adaya Guterres’in 16 yıl aradan sonra gelişinin işaret ettiği ilgiyi ve beraberindeki üst düzey heyetin önemini belirtti.
Guterres’in adaya gelişi ve görüşmenin anlamı:
Erhürman, Guterres’in hem Güney’de hem Kuzey’de görüşmeler yapmasının, BM çatısı altında iki eşit lider konumunun yeniden teyit edilmesi açısından önem taşıdığına dikkat çekti. 16 yıl sonra bir Genel Sekreter’in adaya gelmesinin, uluslararası ilgiyi ve sorunun yeniden gündeme alınmasını gösterdiğini söyledi. Ayrıca Guterres’in beraberindeki heyetin BM bürokrasisi içindeki üst düzey isimlerden oluştuğunu belirterek, bunun görüşmelere verdiği ağırlığı vurguladı.
Metodoloji ve güven artırıcı adımların önemi:
Erhürman, 2004 ve 2017 deneyimlerine atıf yaparak, o dönemlerde de çözüme niyet göstermelerine rağmen sonuca ulaşılamadığını hatırlattı. Bu nedenle bu kez yolların ve yöntemlerin farklı olması gerektiğini; kullanılan metodolojinin önceden üzerinde anlaşılmasının şart olduğunu söyledi. Erhürman, "Biz çözüm istiyoruz ve çözüme ulaşmak için bu defa farklı bir şey yapılması gerekiyor" ifadelerini kullandı ve çözüme giden yolun taşlarının doğru döşenmemesi halinde hedefe ulaşılamayacağını belirtti.
Guterres’in toplantılarda özellikle güven artırıcı önlemler ve metodolojiye vurgu yapmasının iki taraf için de önem taşıdığını söyleyen Erhürman, bu alanlarda anlamlı ilerleme sağlanmasının ileriki müzakerelerin başarısını belirleyeceğini kaydetti.
5+1 formatı, garantörler ve sonuç odaklılık:
Görüşmede Guterres’in, yeterli hazırlık sağlanması koşuluyla 5+1 formatındaki bir toplantıya geçilebileceğini ifade ettiğini aktaran Erhürman, BM Genel Sekreteri’nin amaçlarının toplantıların sadece şekli olması değil, sonuç üreten bir süreci güvence altına almak olduğunu vurguladığını belirtti. Erhürman, "Müzakere olsun diye müzakere istemiyoruz. 5+1 olsun diye 5+1 istemiyoruz" diyerek, eğer 5+1 düzenlenecekse bunun önceden sonuç vereceği garanti edilmiş bir yapıda olması gerektiğini ifade etti.
Erhürman ayrıca garantör ülke Türkiye ile sürecin her zaman sıkı istişareyle yürütüleceğini; Guterres’in garantörlerle temasta olduğunu ve bu iş birliğinin devam edeceğini söyledi. Toplantıların "iş olsun diye" yapılacağı ihtimalinin bertaraf edilmiş olmasını olumlu bir gelişme olarak nitelendirdi.
Avrupa Birliği’nin rolüne ilişkin değerlendirme:
Avrupa Komisyonu tarafından Komisyon Başkan Yardımcısı Raffaele Fitto’nun Kıbrıs özel temsilcisi olarak atanmasına dikkat çeken Erhürman, Fitto ile telefon görüşmesi yaptığını ve kendisinin birkaç gün içinde adada olacağını söyledi. Ancak Erhürman, Avrupa Birliği’nin 5+1 masasının parçası olmayacağını açıkça belirtti: "Siz bizim açımızdan 5+1 masasındaki ne 5’in altıncısısınız ne de 1’in ikincisisiniz."
Erhürman, Kıbrıs Türk halkı ile Avrupa Birliği arasında güven artırıcı önlemler gerektiğini vurguladı ve Yeşil Hat Tüzüğü ile Doğrudan Ticaret Tüzüğü gibi konularda yaşanan sıkıntıların ele alınacağını söyledi.
Günlük temas ve ilerleme vaatleri:
Görüşmeler sonrasında Cumhurbaşkanlığı Müsteşarı Mehmet Dana ile Güney’deki müzakereci Menelaos Menelaou arasındaki temasin sürecek ve daha da sıklaşacak olduğunu belirten Erhürman, Hristodulidis’e haftada en az bir kez görüşme teklif ettiğini söyledi. Erhürman, 5+1 toplantısına ilişkin takvimin, iki tarafın sahadaki performansına ve yapılacak hazırlıklara bağlı olacağını ifade etti.
Erhürman, görüşmelerde mülkiyet gibi somut konuların gündeme geldiğini; Yeşilada ile ilgili sürecin de yakından takip edildiğini, ilgili kişinin ifadeye çağrıldığını ve bunun tutuklama emri ya da European Arrest Warrant olmadığını belirtti. Bu tür olayların adadaki iki halkın güvenliği açısından risk taşıdığını Guterres ile paylaştıklarını söyledi.
Sonuç olarak Erhürman, ziyaretin ve toplantıların içeride ve dışarıda ortaya koyduğu niyet ve hazırlığın, sürecin daha önceki denemelerden farklı bir zemine taşınması açısından önemli olduğunu, önkoşulların ve metodolojinin netleştirilmesinin çözümü mümkün kılacağını vurguladı. Erhürman, toplantının sonuçlarının olumlu olduğunu ve artık amaçsız toplantıların ihtimalinin ortadan kalktığını belirterek, ilerlemenin sahadaki adımlar ve güven artırıcı önlemlerle ölçüleceğini söyledi.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis ile ara bölgede yaptığı görüşmenin ardından "Biz çözüm istiyoruz ve çözüme ulaşmak için bu defa farklı bir şey yapılması gerekiyor. Bu defa farklı olması gerektiğini düşünüyoruz. Çözüme giden yolun taşlarını doğru döşemezsek oraya gidemeyeceğiz" dedi.
