Manisa üreticileri artan maliyet baskısı altında
Manisa Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Sadık Özkasap, ABD ve İsrail’in İran’a başlattığı savaşın bölgedeki gerilimi yükselttiğini ve bunun özellikle enerji, gübre ve mazot maliyetleri üzerinden Manisa üreticisini zorladığını belirtti. Özkasap, son haftalardaki küresel piyasa dalgalanmalarının tarımsal girdilerde ciddi fiyat artışlarına yol açtığını ifade etti.
Özkasap, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilimin enerji ve tarımsal üretim maliyetlerini doğrudan etkilediğini vurgulayarak, "Petrol ve doğal gaz akışında yaşanabilecek en küçük aksama bile mazot fiyatlarını artırıyor. Bu da doğrudan çiftçinin maliyetine yansıyor" dedi. Manisa’nın üzüm, zeytin, pamuk, mısır, buğday ve sebze üretiminde kritik rol oynadığına dikkat çeken Özkasap, artan maliyetlerin üreticiyi giderek daha fazla zorladığını belirtti.
Gübre tedariki risk altında
Özkasap, bölgedeki jeopolitik gelişmelerin gübre tedariğini doğrudan etkilediğini belirterek, gübre fiyatlarındaki artışın önemli nedenlerinden birinin Hürmüz Boğazı’ndaki riskler olduğunu söyledi. Gübre üretiminde kullanılan hammaddelerin büyük bölümünün bu bölgeden geçtiğini ve tedarikte yaşanabilecek aksaklıkların hem fiyatları artırdığını hem de üretim planlamasını zorlaştırdığını ifade etti.
Başkan Özkasap, gübrenin tarımsal verimlilik üzerindeki etkisinin şartlara göre %50’ye kadar ulaşabildiğini hatırlattı ve Türkiye’nin doğal gaz, fosfat kayası, potasyum tuzları ve kükürt gibi temel hammaddelerde büyük ölçüde dışa bağımlı olduğunu belirtti. Özkasap ayrıca, dünya deniz yoluyla yapılan gübre ticaretinin yaklaşık üçte birinin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini, boğazın dünya petrolünün yaklaşık %20’sinin yanı sıra üre gübresinin %25-35’inin, amonyağın %25-30’unun ve fosfatlı gübrenin önemli bir bölümünün geçtiği kritik bir koridor olduğunu vurguladı.
İhracat, maliyetler ve üreticinin koşulları
Özkasap, Manisa’nın özellikle Sultani üzüm, zeytin, yaş sebze ve meyve ile yumurta üretiminde dünya çapında önemli bir merkez olduğunu; ilin toplam ihracatının yaklaşık %20’sinin tarıma dayalı sanayiden oluştuğunu kaydetti. Düşük döviz kuru, artan işçilik, elektrik, ambalaj, navlun ve lojistik maliyetleriyle birlikte ihracatçı firmaların üretim ve pazarlama giderlerinin yükseldiğini, bunun da firmaların dış pazarlardaki rekabet gücünü zayıflattığını söyledi.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın gübre stoklarının yeterli olduğu yönündeki açıklamalarına rağmen, Özkasap piyasanın tam anlamıyla güven oluşturmadığını ve ilgili kurumların fiyat oluşumuna çiftçi lehine daha etkin müdahil olması gerektiğini belirtti. Özkasap, sanayicilerin maliyet artışlarını gerekçe göstererek gübreye zam yaptığını, buna karşılık çiftçinin alım gücünün düştüğünü ve gübre kullanımının azaldığını söyledi.
Destek ve planlı üretim çağrısı
Özkasap, Cumhurbaşkanlığı kararıyla 7 Mart tarihinde ÜRE gübresinde, 3 Nisan 2026 tarihinde ise azotlu gübreler ile mineral ve kompoze gübrelerde gümrük vergisinin sıfırlandığını ve ÜRE ihracatı ile transit geçişinin yasaklandığını hatırlattı. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın arz güvenliğini tehdit eden bir durum olmadığını duyurduğunu aktaran Özkasap, buna karşın devletin fiyat oluşumuna doğrudan müdahil olması gerektiğini; aksi takdirde indirimin sadece ithalatçı firmalara avantaj sağlayabileceğini belirtti.
Özkasap, "Manisa Ovası Türkiye’nin en verimli tarım alanlarından biri. Bu potansiyelin korunması için üreticinin desteklenmesi şart. Çiftçiye doğrudan gübre desteği sağlanmalı ve dışa bağımlılığı azaltacak adımlar atılmalıdır. Maliyetleri dengeleyecek politikalar hayata geçirilmezse üretimde daralma kaçınılmaz olabilir" ifadelerini kullandı.
Manisa Ticaret Borsası olarak bölgedeki gelişmelerin anlık takip edildiği ve fiyat hareketliliklerine karşı tedbirlerin izlendiği belirtilirken, Özkasap üretimi koruyacak aktörlerin eşgüdümlü politika geliştirmesinin önemine dikkat çekti.
ABD VE İSRAİL'İN İRAN'A BAŞLATTIĞI SAVAŞIN GERİLİMİ HER GEÇEN GÜN ARTARKEN MANİSA TİCARET BORSASI YÖNETİM KURULU BAŞKANI SADIK ÖZKASAP, SAVAŞ NEDENİYLE ÖZELLİKLE ENERJİ, GÜBRE VE MAZOT MALİYETLERİNDEKİ ARTIŞIN MANİSA’DAKİ ÜRETİCİYİ ZORLADIĞINI BELİRTTİ.
