Eminenur Afife Ündar’ın mangala yolculuğu
Manisa’da yaşayan ve iki çocuk annesi olan Eminenur Afife Ündar, çocuklarını satranç kurslarına götürürken başlayan ilgisini resmi bir başarıya dönüştürdü. İki ön lisans diplomasına sahip olan Ündar, lisans eğitimine devam ederken Geleneksel Spor Dalları Federasyonu bünyesinde antrenörlük ve hakemlik eğitimlerini tamamlayarak Manisa’da federasyon lisanslı mangala sporcuları yetiştirebilecek ilk kadın antrenör unvanını aldı.
Ündar, ilgi alanını el sanatları ve kültürel mirası canlı tutmak amacıyla genişletti; aldığı eğitimler ve katıldığı kurslarla zeka oyunları ve satranç antrenörlüğü konusunda yetkinlik kazandı. Bu süreç, onun hem bireysel gelişimine hem de kentte mangala sporunu organize edip öğretebilme kapasitesine dönüşmesiyle sonuçlandı.
Kooperatiften gelen destek ve eğitim serüveni:
Yaklaşık 4-5 yıl boyunca Şehzadeler Halk Eğitimi Merkezi çatısı altında el sanatları kurslarına düzenli katıldığını söyleyen Ündar, yolculuğunun dönüm noktasını Manisa Kadın Kooperatifi ile tanışmasına bağlıyor. Kurşunlu Han’da kooperatifle ve başkan Nilgün Beşirik ile kurduğu ilişki sayesinde çeşitli belgeler aldığını; mesleki eğitim merkezlerinin açtığı ustalık ve usta öğreticilik sınavlarını başarıyla geçtiğini aktardı.
Ündar, kooperatif içindeki eğitmenler ve kurs arkadaşlarının desteğinin kendisi için belirleyici olduğunu vurguladı: "Bana destek olan başta başkanımız olmak üzere tüm hocalarıma ve kooperatif arkadaşlarıma teşekkür ediyorum." Bu bağlamda kooperatif, Ündar’ın el sanatlarındaki yetkinliğini zekâ oyunu eğitimine çevirmesinde önemli rol oynadı.
Geçmişi el sanatları, geleceği mangala:
Ündar, hem el sanatları hem de mangala ile ilgili çalışmalarını bir arada yürütüyor. Kendisinin ifadeleriyle, "Kadim Türk zekâ ve strateji oyunu olan mangalayı yeni nesillere aktarma sorumluluğunu büyük bir gururla üstlendim." Bu yaklaşım, geçmişin kültürel dokusunu yaşatırken gençlerin strateji ve düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik bir hedefe işaret ediyor.
Ündar, hedeflerinin arasında edindiği bilgi ve sportif yetkinlikleri daha geniş kitlelere ulaştırmak ve kültürümüzün değerlerini gençlere ilham vererek aktarmak olduğunu belirtiyor. "Azim, üretme sevgisi ve öğrenme tutkusu birleştiğinde aşılamayacak hiçbir engel yoktur," sözleriyle motivasyonunu özetliyor.
Kooperatifin katkısı ve yerel dönüşüm:
Manisa Kadın Kooperatifi Başkanı Nilgün Beşirik, kooperatifin kadınların meslek edinip ekonomik bağımsızlıklarını kazanmasını amaçladığını söyledi. Şehzadeler Halk Eğitimi Merkezi iş birliğiyle açılan kurslarla bugüne kadar 20’nin üzerinde kadın eğitmen yetiştirildiğini belirten Beşirik, punç nakışı, sepet örme, keçe yapımı, takı tasarımı ve dokuma gibi alanlarda yetişen kadınların Manisa’nın farklı ilçelerindeki Halk Eğitimi Merkezlerinde görev aldığını aktardı.
Beşirik, Afife Ündar’ın kooperatif içindeki çabası ve başarısının kendileri için gurur kaynağı olduğunu, Ündar’ın gösterdiği vefanın da ayrı bir değere sahip olduğunu ifade etti.
Mangala: kültürel miras ve oyun tanımı:
Mangala, iki kişi arasında oynanan geleneksel Türk zekâ ve strateji oyunlarından biridir. Oyunda karşılıklı altışar küçük kuyu ve iki büyük hazine bulunur; toplam 48 taş kullanılarak oynanır. Oyunun amacı, stratejik hamlelerle en fazla taşı kendi hazinesine toplayıp oyunu kazanmaktır. Bu özellikleriyle mangala hem eğitimsel hem kültürel bir değer taşıyor.
Ündar, mangalanın UNESCO tarafından Türkiye, Kazakistan ve Kırgızistan’ın ortak başvurusuyla "Geleneksel Strateji ve Zeka Oyunu" olarak İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası listesine kaydedildiğini hatırlatarak, bu tescilin masa başı zekâ oyunları kategorisindeki ilk Türk kültür unsuru olmasının önemine dikkat çekti.
Ündar’ın hikâyesi, yerel eğitim olanakları ve sivil toplum desteğinin birleştiğinde hem bireysel gelişim hem de kültürel sürdürülebilirlik açısından somut sonuçlar doğurabileceğinin örneğini sunuyor. Manisa’da mangala sporunu yaygınlaştırma hedefiyle attığı adımlar, kentte yeni sporcu ve eğitmenlerin yetişmesine zemin hazırlıyor.
EMİNENUR AFİFE ÜNDAR (SOLDA), MANGALA EĞİTİMİ VERİYOR
