kule hangi döneme ait olduğuna dair yeni değerlendirme:
Sanat tarihçisi Prof. Dr. Engin Beksaç, Edirne’de restorasyon sonrası müze olarak açılan Makedonya Kulesi hakkında yaptığı açıklamada yapıya ilişkin yaygın bir zamanlama yanılgısının bulunduğunu belirtti. Beksaç, kulenin sıklıkla Hadrian dönemine atfedilmesine karşın bunun gerçeği yansıtmadığını ifade etti.
Uzman, kulenin mimari özellikleri ve mevcut kitabe verilerinin bir arada değerlendirildiğinde yapının 14. yüzyıl Bizans geleneği içinde okunmasının daha doğru olduğunu söyledi. Bu tespit, hem taş ve örgü tekniği hem de kitabe içeriklerinin sağladığı kanıtlara dayanıyor.
kitabe ve imparator adı ilişkisi:
Kulenin üzerinde yer alan ve yapının dönemine işaret eden en önemli unsurun kitabe olduğuna dikkat çeken Beksaç, kitabenin içerdiği Johannes adının, yapıldığı sırada hüküm süren Bizans imparatorlarından birine gönderme yapabileceğini belirtti. Beksaç, Johannes adını taşıyan Bizans imparatorlarından hareketle Palaiologos ve Kantakouzenos hanedanlarından birine ait olma olasılıklarının akla geldiğini aktardı.
Ayrıca kitabenin varlığına ilişkin ilk sözlü kayıtların 1553 tarihli bir seyyahın notlarına dayandığı, 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başına tarihlenen fotoğraflarda da kitabenin görülebildiği bilgisini verdi. Ancak sonraki restorasyon ve müdahalelerle kitabenin kaldırıldığı ya da değiştirildiği tespit edildi.
restorasyon eleştirisi ve doğru bilginin önemi:
Beksaç, son restorasyon çalışmasında kitabeye yapılan müdahalenin orijinal metinden uzak bir kopya ortaya çıkardığını söyledi. Uzman, bu yeniden yazım çabasının orijinalin canlandırılması niyeti taşısa da uygulamanın başarısız kaldığını belirtti ve eserin kamuoyuna sunuluş şekliyle ilgili bilgi aktarımının düzeltilmesi gerektiğini vurguladı.
Sonuç olarak Profesör Beksaç, Makedonya Kulesi gibi tarihsel değeri yüksek bir yapının hak ettiği doğru ve titiz bilgiyle tanıtılması gerektiğini; yanlış tarihlemelerin ve yüzeysel aktarımların bu tür yapıların tarihsel kimliğini zedeleyebileceğini ifade etti.
Önemli not: Prof. Dr. Engin Beksaç’ın değerlendirmeleri kulenin mimari ve kitabe verilerine dayandırılmıştır ve yapı hakkında kamuoyuna aktarılan bilgilerin gözden geçirilmesinin gerekliliği üzerinde durulmuştur.
SANAT TARİHÇİSİ PROF. DR. ENGİN BEKSAÇ, EDİRNE'DEKİ MAKEDON KULESİ'NİN HADRİAN DÖNEMİNE AİT OLDUĞU YÖNÜNDEKİ BİLGİLERİN DOĞRU OLMADIĞINI BELİRTEREK, YAPININ 14. YÜZYIL BİZANS ESERİ OLDUĞUNU GÖSTEREN MİMARİ VE KİTABE VERİLERİNİN BULUNDUĞUNU SÖYLEDİ.
