Mağaralara bırakılan yıllık ritüel:
Konya’nın merkez Meram ilçesi Kızılören Mahallesi’nde asırlık lezzet yolculuğu bu yıl da aynı heyecan ve özenle sürdürülüyor. Bölgedeki doğal mağaralar, bir kez daha bin bir emekle hazırlanan tuluk peynirlerine ev sahipliği yapmaya başladı. Her yıl haziran ve temmuz aylarında başlayan bu kadim yolculukta, köylülerin büyük emeklerle hazırladığı peynirler doğal serinliği ve nemiyle ün yapan mağaralara bırakılıyor.
Peynirler yaklaşık 4-5 ay boyunca hiçbir katkı maddesi olmadan olgunlaşıyor ve ekim ayının sonlarında yeniden gün yüzüne çıkarılıyor. O gün yalnızca bir gıda ürünü değil; yüzlerce yıllık bir kültür, sabır ve emeğin geri dönüşü de yaşanıyor. Meram Belediyesi de bu yıl düzenlenecek Mağaradan Peynir Çıkarma Şenliği için hazırlattığı tuluk peynirlerini Kızılören’deki mağaralara yerleştirdi; hazırlanan peynirler ekim ayı sonunda şenlikte vatandaşlara ikram edilecek.
Hazırlık ve kadın emeği:
Tuluk peynirinin hazırlanması nesiller boyunca aktarılan bir üretim kültürü üzerine kurulu. Mahalledeki kadınlar sabahın ilk ışıklarıyla başlayan yoğun mesailerinde sütü işler, kaynatır, mayalar ve günler süren emeğin ardından tuluklara dolduruyor. Uzun yıllardır bu işi yapan Miyase Koyuncu süreci şu sözlerle anlattı: "Sütün yağı ayrılır. Sonra ısıtır, makineden çekeriz. Kaymağı ayrıldıktan sonra peynir mayasını çalarız, kaynatırız. Süzgeçlere dökeriz. Suyunu taşla bastırarak çıkarırız. Sonra tuluğa basıp mağaralara koyarız. Ekim sonunda ya da kasım başında çıkarılır. Mağarada kalınca tadı yerine geliyor."
Tuluğun sırrı: deri ve mağara iklimi:
Tuluk peynirini özel kılan unsurlar yalnızca süt değil; keçi veya koyun derisinden hazırlanan tuluklar peynirin nefes almasını sağlıyor, mağaranın doğal iklimi de lezzete kendine has aroma kazandırıyor. Mahalle sakinlerinden Ahmet Koyuncu bu geleneğin süregeldiğini şöyle özetledi: "Tuluk deri olduğu için peynir daha korunaklı, daha sağlıklı oluyor ve ayrı bir aroma veriyor. Bu gelenek bizim dedelerimizden beri devam ediyor. Her yıl yaz aylarında peynirler mağaraya konur. Çevre köylerden gelip tuluklarını mağaraya koyanlar da olur. Dört beş ay sonra herkes gelip peynirini alır. Yaz boyunca mağarada bekleyen peynirler, kışın sofralarımızı süsler."
Şenlik ve kültürel miras:
Meram Belediye Başkanı Mustafa Kavuş etkinliğin sadece peynir çıkarma süreci olmadığını, aynı zamanda geçmişten bugüne uzanan bir kültürel mirasın yaşatılması anlamı taşıdığını vurguladı. Başkan Kavuş, "Kızılören’de ekim ayının sonu yaklaştığında mağaranın önünde yıllardır aynı heyecan yaşanıyor. Aylar önce bırakılan tuluklar tek tek çıkarılıyor. Her aile kendi peynirini teslim alırken mahallede adeta bayram havası oluşuyor. Geçtiğimiz yıl Meram Belediyesinin öncülüğünde yeniden canlandırılan Mağaradan Peynir Çıkarma Şenliği, bu yıl da aynı coşkuya hazırlanıyor. Bugün mağaraya yerleştirilen belediyeye ait tuluk peynirleri de ekim ayının sonunda düzenlenecek şenlikte çıkarılarak vatandaşlara ikram edilecek" dedi.
Başkan Kavuş sözlerine şöyle devam etti: "Bu etkinliğin içinde alın teri var. Yaylalarda otlayan sürülerin bereketi var. Anaların sabahın erken saatlerinde başlayan emeği var. Ecdadımızın yüz yıllardır sürdürdüğü üretim kültürü var. Ve en önemlisi; zamana meydan okuyan, yüzyıllardır hiç bozulmadan bugüne ulaşan Anadolu irfanı var. Şimdi o tuluklar yine sessiz mağaranın serinliğinde aylarca bekleyecek. Doğa, zaman ve sabır el ele verecek. Ekim ayının sonunda mağaranın kapıları yeniden açıldığında ise yalnızca peynirler değil, yüzlerce yıllık bir kültür de her yıl yeniden gün yüzüne çıkıyor."
MERAM İLÇESİNE BAĞLI KIZILÖREN MAHALLESİ'NDE YÜZYILLARDIR DEĞİŞMEYEN BİR GELENEK, BU YIL DA AYNI HEYECAN VE AYNI ÖZENLE SÜRDÜRÜLÜYOR. BÖLGEDE BULUNAN DOĞAL MAĞARALAR, BİR KEZ DAHA BİN BİR EMEKLE HAZIRLANAN TULUK PEYNİRLERİNE EV SAHİPLİĞİ YAPMAYA BAŞLADI.
