Kütahya'dan uyarı
Kütahya Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Aycan Acet, sonbahar döneminde doğada mantar sayısının artmasıyla birlikte mantar zehirlenmelerine karşı uyarılarda bulundu. Acet, zehirli mantarların bazı türlerinin yenilebilir türlere çok benzediğini ve uzman olmayan kişilerin bunları ayırt etmekte zorlandığını vurguladı.
Zehirli türler kolay ayırt edilemiyor:
Acet, yağışın ve nemin artmasıyla doğada mantarların çoğaldığını, özellikle kırsal yerlerde mantar toplama alışkanlığının uzun yıllardır sürdüğünü belirtti. Buna karşın zehirli türlerin pek çoğunun yenilebilen türlerle benzerlik gösterdiğini ve ayırmanın uzman gözü gerektirdiğini ifade etti. Bu nedenle doğadan toplanan mantarların tüketilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
Belirtiler ve gecikmeli etkiler:
Mantar zehirlenmelerinde ilk belirtilerin genellikle mide ve bağırsak sistemiyle ilgili olduğunu söyleyen Acet, en sık görülen şikayetlerin bulantı, kusma, karın ağrısı ve ishal olduğunu aktardı. Bazı türlerin ise baş dönmesi, sersemlik, bilinç bulanıklığı veya halüsinasyonlara yol açabileceği belirtildi.
Önemli olarak Acet, belirtilerin ortaya çıkış süresinin türe göre değiştiğine işaret ederek şunları paylaştı: bazı ölümcül türlerde şikayetler 6 ila 24 saat sonra başlarken, böbreklere zarar veren türlerde belirtiler günler, hatta haftalar sonra görülebiliyor. Ayrıca ilk kusma ve ishal döneminden sonra 1–2 gün boyunca kendini iyi hissetmenin aldatıcı olabileceğini, bu sürede karaciğer hasarının sessizce ilerleyebileceğini vurguladı.
Güncel vaka ve sosyal medya uyarısı:
Acet, yakın zamanda sosyal medyada fotoğrafını gördüğü mantarı toplayıp tüketen bir kişinin böbreklerinde diyaliz gerektirecek düzeyde hasar oluştuğunu, hastanın takibinin sürdüğünü aktardı. Bu vakayı örnek göstererek yalnızca görüntüye veya başkalarının tavsiyelerine dayanarak mantar tüketilmemesi gerektiğini söyledi.
Acil durumda yapılması gerekenler:
Mantar zehirlenmesi şüphesi varsa zaman kaybedilmemesi gerektiğini belirten Acet, vatandaşların belirtiler ağırlaşmasını beklemeden 112 Acil Çağrı Merkezi veya 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni aramaları ve en yakın sağlık kuruluşuna başvurmaları gerektiğini söyledi. Tüketilen mantarın artığının, pişmiş hâlinin veya kusmuk örneğinin sağlık kuruluşuna götürülmesinin mantar türünün belirlenmesine yardımcı olabileceği kaydedildi.
Acet ayrıca evde kusturma, süt veya yoğurt tüketme ya da bitkisel yöntemlere başvurmaktan kesinlikle kaçınılmasını; aynı yemekten tüketen kişilerin herhangi bir şikâyeti olmasa bile sağlık kuruluşuna başvurmasının önemini vurguladı. Son olarak, özellikle sonbahar döneminde doğadan toplanan ve türünden emin olunmayan mantarların kesinlikle tüketilmemesi çağrısını yineledi.
Kütahya'da uzmanından mantar uyarısı: "Mantar yedikten sonra belirti görülmemesi tehlikenin geçtiği anlamına gelmiyor"
