Raporun öne çıkan sonucu
İstanbul'da kamuoyuna tanıtılan Dünya Nükleer Endüstrisi Durum Raporu 2026, küresel elektrik üretiminde 2025 yılına ilişkin çarpıcı bir değişimi belgeler nitelikte. 596 sayfalık rapora göre, 2025'te güneş enerjisinden üretilen elektrik %30 artış göstererek ilk kez nükleer enerjiyi geride bıraktı.
yenilenebilirlerin hızlanan üstünlüğü:
Raporda, rüzgâr enerjisinin de hesaba katılmasıyla yenilenebilir enerji kaynaklarının toplam üretiminin nükleer santrallerin üretiminin iki katını aştığı vurgulanıyor. Yıllık bazda karşılaştırıldığında; nükleer enerjiden elektrik üretimi sadece %1 artarken, güneş enerjisi %30, rüzgâr enerjisi %8 oranında yükseldi.
Bu eğilimler nükleer enerjinin küresel payında da yansıma buldu: 2025'te nükleerin elektrik üretimindeki payı %9'dan %8,8'e geriledi ve bu oran rapora göre son 45 yılın en düşük seviyesi olarak kayda geçti. Rapor ayrıca 1996'daki %17,5'lik zirvenin bugün çok altında kalındığını belirtiyor.
çin'in ölçüsü ve reaktör yatırımları:
Rapor koordinatörü Mycle Schneider, Çin'in nükleer programını genişleten tek ülke olduğunu ancak aynı dönemde nükleer kapasite artışının 120 katı oranında yeni güneş enerjisi kurulumunu devreye aldığını kaydetti. Schneider ayrıca Çin ve Hindistan'ın her birinin bugün nükleer santrallerden elde ettiklerinden beş kattan fazla elektriği rüzgâr ve güneşten ürettiğini ifade etti.
2025 boyunca devreye alınan yeni reaktör sayısından daha fazla reaktörün kapatılması sonucunda toplam işletme kapasitesi bir miktar azaldı. Yıl içinde inşasına başlanan 12 yeni reaktörden 9'u Çin'de, 2'si Rusya'da yer aldı; küresel üretimde sınırlı artış ise büyük ölçüde Çin kaynaklı %7,6 artış sayesinde gerçekleşti.
rusya'nın dış piyasalardaki durumu:
Bellona Vakfı'ndan Dmitry Gorchakov, Rusya'nın yurt dışındaki nükleer inşaat ve yakıt tedarikindeki hâkimiyetini sürdürdüğünü, 2025'te AB, ABD ve Çin'e zenginleştirilmiş uranyum ihracatını artırdığını belirtti. Gorchakov ayrıca şu değerlendirmeyi paylaştı: "Rusya'ya yönelik yaptırımlar, Rosatom'un Türkiye ve Macaristan'dakiler de dâhil olmak üzere çeşitli yurt dışı projelerinde ciddi sorunlara ve gecikmelere yol açtı. Bu gelişmeler, şirketin yurt dışı gelirlerinin on yıl sonra ilk kez düşmesine neden oldu."
Rapor, 2025 verilerinin küresel enerji dengesinde yenilenebilirlerin yükselişini açıkça gösterdiğini ve nükleer sektörün farklı coğrafyalarda ayrışan performansı ile birlikte küresel ölçekte rekabetin yeniden şekillendiğini ortaya koyuyor.
MYCLE SCHNEİDER, "NÜKLEER ENERJİ PROGRAMINI ÖNEMLİ ÖLÇÜDE GENİŞLETEN TEK ÜLKE OLAN ÇİN, GEÇTİĞİMİZ YIL NÜKLEER ENERJİ KAPASİTESİNDEKİ ARTIŞIN 120 KATI KADAR YENİ GÜNEŞ ENERJİSİ KAPASİTESİNİ DEVREYE ALDI" DEDİ.
