Artışın seyri ve uzman uyarısı:
Samsun Diyabet Derneği Başkanı ve Halk Sağlığı ile İç Hastalıkları Uzmanı Dr. M. Emin Dinççağ, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü vesilesiyle yaptığı değerlendirmede diyabet ve obezitenin tüm dünyada hızla yayıldığını vurguladı. Dinççağ’a göre mevcut harcamalara rağmen bu iki hastalığın yaygınlaşması küresel bir çelişki oluşturuyor.
Uzman, dünya genelinde her 10 kişiden birinin diyabetli ve her 8 kişiden birinin obez olduğunu belirterek, tip 2 diyabetin boyutuna dikkat çekti. Dinççağ, bugün dünyada 635 milyon tip 2 diyabetli bulunduğunu ve en az bunun kadar gizli şeker hastası olduğunu söyledi.
Küresel ekonomik yük ve ölüm riski:
Dinççağ, ülkelerin gayrisafi milli hasılalarının yaklaşık yüzde 2’sini diyabet ve obeziteyle mücadeleye ayırdıklarını, buna rağmen hastalıkların artmaya devam ettiğini belirtti. Bu durumun, bulaşıcı olmayan hastalıklar arasında yer alan tip 2 diyabet ve obezitenin sağlık sistemleri ve toplumlar üzerindeki yükünü artırdığını ifade etti.
Uzman ayrıca, tip 2 diyabet ve obezitenin ilişkili hastalıklar yoluyla milyonlarca insanın ölümünde rol oynadığını hatırlattı.
Hareketsizlik ve beslenme eğilimleri:
Dr. Dinççağ, tip 2 diyabetin önlenmesinde en önemli iki unsurun hareketli yaşam ve sağlıklı beslenme olduğunu vurguladı. Buna karşın günlük yaşamı kolaylaştıran otomasyon, uzaktan çalışma, asansör kullanımı, bilgisayar başında geçirilen süre ve gençlerin dijital bağımlılığı gibi etkenlerin insanları daha az hareket etmeye zorladığını belirtti.
Dünya genelinde motorlu araç sayısının 1,5 milyarı aştığını ve yıllık üretimin yaklaşık 100 milyon adet seviyesinde olduğunu söyleyen Dinççağ, şehirleşme ile kentlerdeki yeşil alan kayıplarının da hareketsizliği teşvik ettiğini kaydetti.
Beslenme tarafında ise hazır gıdalar, fast food ve paketli ürünlerin sağlık üzerindeki etkileri öne çıkıyor. Dinççağ, özellikle nişasta bazlı ve fruktoz içeren şekerlerin gençler ile çocukların tüketiminde yaygınlaşmasının endişe verici olduğunu ifade etti.
Fruktoz bazlı şeker ve üretim artışı:
Uzman, yüksek fruktozlu mısır şurubu üretiminin 1970 ve 2000’li yıllar arasında logaritmik biçimde arttığını, Asya ve Latin Amerika gibi bölgelerde paketli gıda ve gazlı içecek sektörlerinin hızlı büyümesinin bu eğilimi desteklediğini belirtti. Fruktoz bazlı şekerlerin ucuz ve kullanımı kolay olması sektör tercihini etkileyen önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.
Dinççağ, paketli ürünlerde bulunan fruktoz bazlı şekerlerin karaciğer yağlanması, obezite ve tip 2 diyabetle ilişkili olduğuna dair araştırma bulgularının bulunduğunu söyledi.
Mücadeledeki çelişkiyi işaret eden uzman, bir yandan önleyici strateji ve bilinçlendirme kampanyaları yürütülürken diğer yandan hareketsizliği teşvik eden teknolojik ve endüstriyel eğilimlerin sürdüğüne dikkat çekti. Dinççağ, diyabet ve obeziteyle mücadele çalışmalarının dünya genelinde hızla ve eş güdümlü olarak sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.
SAMSUN DİYABET DERNEĞİ BAŞKANI, HALK SAĞLIĞI VE İÇ HASTALIKLARI UZMANI DR. M. EMİN DİNÇÇAĞ, DÜNYADA HER 10 KİŞİDEN BİRİNİN DİYABET, HER 8 KİŞİDEN BİRİNİN İSE OBEZİTEYLE YAŞADIĞINI BELİRTEREK, DİYABET VE OBEZİTEYLE MÜCADELE İÇİN YAPILAN HARCAMALARA RAĞMEN HASTALIKLARIN ARTMAYA DEVAM ETTİĞİNİ SÖYLEDİ. DİNÇÇAĞ, HAREKETSİZ YAŞAM, HAZIR GIDALAR VE ŞEKERLİ İÇECEK TÜKETİMİNİN BU ARTIŞTA ÖNEMLİ ROL OYNADIĞINI İFADE ETTİ.
