Aile Bakanlığı hedefleri ve bütçe sunumu
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Bakanlığın 2027 bütçe teklifi ve 2025 kesin hesabına ilişkin sunum yaptı. Sunumda Bakan Göktaş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde güçlü bir sosyal devlet ağını yaygınlaştırma hedefini yineleyerek; hizmet ağının sürekliliğini sağlamak, kapasiteyi geliştirmek ve öncelikleri hayata geçirmek amacıyla hazırlanan teklifleri paylaştı.
Kreş seferberliği ve teşvik paketi:
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre çocuk bakım hizmetlerine erişimi yaygınlaştırmak üzere bir dizi düzenleme hayata geçirildi. Kamu kurumlarında çocuk bakımevi açılması zorunlu kılındı, özel kreşlerin açılmasının önündeki prosedürler kolaylaştırıldı ve belediye kreşlerinin ruhsat ve hizmetleri için ortak bir standart getirildi. Ayrıca konut projelerinde uygulamaya konulan düzenlemeyle 150 ve üzeri tüm konut projelerinde gündüz bakımevi açılması zorunlu hale getirildi.
ADEM ve SODAM'larda bugüne kadar açılan 697 kreş ve oyun odası ile hizmet ağı genişletildi. Bakanlığın denetimindeki 2 bin 291 çocuk bakım kuruluşundan 76 bin 422 çocuğun yararlandığı bildirildi. Bu çerçevede Bakan Göktaş, 2027 yılında kreşlerin kamu ve özel sektör eliyle yaygınlaştırılması için ilk defa bir teşvik paketinin devreye alınacağını duyurdu ve ailelere daha fazla güvenilir, nitelikli çocuk bakım hizmeti sunma kararlılığını vurguladı.
Genç ve aile destekleri:
Aile ve Gençlik Fonu kapsamındaki desteklerde genç çiftlere yönelik düzenlemeler öne çıktı. Gelir şartı esnetilerek, 18-25 yaş aralığındaki çiftler için destek tutarı 250 bin lira'ya, 26-29 yaş aralığındaki çiftler için 200 bin lira'ya yükseltildi. Bu yaş grubunda evlenen gençlerin yüzde 26'sının destekten yararlandığı, genç çiftlere bu yıl sunulan hibe desteğinin 2,1 milyar lirayı aştığı ve 25 bin 561 yeni doğum desteği paylaşıldığı açıklandı.
Bakanlık, gençlere yönelik rehberlik, İŞKUR ve sosyal konut projelerinde öncelik gibi tamamlayıcı destekler sunduğunu; evlilik öncesi eğitim, aile danışmanlığı ve çevrimiçi psikolojik destek hizmetleriyle yaklaşık 10,8 milyon vatandaşa ulaşıldığını belirtti. Ayrıca 2 milyondan fazla anne-babaya mobil uygulama aracılığıyla rehberlik sağlandığı kaydedildi.
Çocuk bakımı, bakım evleri ve istihdam:
Bakanlık, ev tipi bakım modeline dönüştürülen 1,381 kuruluşta 15 bin 174 çocuğa bakım ve koruma sağlandığını açıkladı. Bu yıl sonuna kadar 16, 2027 yılında ise 9 çocuk evleri sitesinin hizmete sunulacağı belirtildi. Çocukların spor, kültür ve sanatla buluşmasını desteklemek amacıyla 6 bin 968 çocuğa faaliyetler sağlandı; koruma altında yetişen 67 bin 136 gencin kamu kurumlarında istihdamı sağlandı ve iş hayatına hazırlık kapsamında 12 bin gence iş ve meslek danışmanlığı eğitimi verildi. Özel sektörde istihdam edilen gençlerin SGK primleri 5 yıl süreyle Bakanlık tarafından karşılanıyor.
Engelli ve yaşlı hizmetleri:
Engelli bireylere yönelik bakım hizmetleri aile bağlarını koruyan bir anlayışla genişletiliyor. Bakanlık, 110 yatılı bakım kuruluşunda bakım ve rehabilitasyon, 150 Aktif Yaşam Merkezi ile sosyal katılım desteği sunuyor. Bu yıl Aydın, Antalya ve Van'da yeni Engelsiz Yaşam Merkezleri; Konya, Iğdır ve Kayseri'de Aktif Yaşam Merkezleri hizmete alındı. Bakanlık, 2027'de 5 ilde daha yeni merkezlerin açılacağını açıkladı.
Yaşlılara ilişkin hizmetlerde de ağ büyütülüyor: YADES ile 183 bin, Ulusal Vefa Programı ile 133 bin yaşlının temel ve kişisel bakım ihtiyaçları evlerinde karşılanıyor. Kamu ve özel 496 huzurevinde 30 bin 272 yaşlıya hizmet sunuluyor; bakanlığa bağlı huzurevlerinde kalanların yüzde 30'una ücretsiz bakım sağlanıyor. 2026'da 6, 2027'de ise 8 huzurevi daha açılacağı bildirildi. Ayrıca 2. Yaşlı Hakları Ulusal Eylem Planı'nın en kısa sürede kamuoyuyla paylaşılacağı ifade edildi.
Kadınların güçlenmesi ve şiddetle mücadele:
Kadınların istihdam ve girişimcilik yollarını destekleyen programlar önceliklendirilmiş durumda. 'Sürdürülebilir Kalkınmada Kadın Hamlesi', 'Yükselen Kadınlar' programı ve 'Kadınlar için Yapay Zeka ve Dijital Güçlenme Programı' gibi girişimlerle eğitim, mentorluk, finansman ve ağ oluşturma desteği veriliyor. 'Kadınlarla Sürdürülebilir Yaşam Projesi' ile 1 milyon kadına ulaşma hedefi vurgulandı. Genç kadınlara yönelik programlarla bugüne kadar 12 bin 240 genç kadının mesleki gelişimine katkı sağlandığı belirtildi.
Şiddetle mücadelede ise teknolojik müdahale ve geniş hizmet ağı ön plana alındı: ALO 183, KADES, GAMER, elektronik kelepçe uygulaması ve ŞÖNİM'ler etkin kullanılıyor. Bakanlığa bağlı 151 kadın konukevi bulunuyor; bunlardan 112'si Bakanlığa bağlı. İhtisaslaşmış 20 kadın konukevinde mağdurlara çocuklarıyla güvenli yeniden yapılanma desteği sağlanıyor. Bu yıl Adıyaman, Hatay, İstanbul ve Kocaeli'nde 4 yeni kadın konukevi inşası için çalışmalar sürüyor. Ayrıca 10 yıl sonra tamamlanan Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması kapsamında 18 bin 275 kadınla görüşülerek kapsamlı veriler elde edildi; fail rehabilitasyonuna odaklanan yeni bir model hayata geçirildi.
Bütçe ve uygulama vurgusu:
Bakanlık, 2025 kesin hesabı kapsamında 407 milyar 728 milyon lira tutarında ödenek kullanıldığını ve Sayıştay denetiminde mali bulguya rastlanmadığını aktardı. 2027 bütçe teklifi ise 677 milyar 303 milyon 514 bin lira olarak sunuldu. Bakanlık, bu kaynağın aileyi güçlendiren, çocukları koruyan, kadınları destekleyen ve engelli ile yaşlı bireylerin yaşamlarını kolaylaştıran politikaları sürdürmek için kullanılacağını belirtti.
Komisyon toplantısı, sunumun ardından milletvekillerinin görüşleriyle devam etti.
TBMM PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU, HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞININ 2027 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KANUNU TEKLİFİ İLE 2025 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESAP KANUNU TEKLİFİ VE SAYIŞTAY RAPORLARINI GÖRÜŞMEK ÜZERE TOPLANDI.
