Koyun yününde pazar daralması: Üretim var, değerlendirme yok
Kırsal üreticilerin uyarısı
Kars Damızlık Koyun Keçi Yetiştiriciler Birliği Başkanı Ali Gürbüz Sadıkoğlu, Türkiye genelinde koyun yünüyle ilgili ciddi bir kriz yaşandığını belirterek, 'Özellikle kırkım dönemlerinde yünlerin değerlendirilememesi, hem ekonomik kayıplara hem de çevresel sorunlara yol açıyor' dedi.
Sadıkoğlu, kırkım dönemlerinde elde edilen yünlerin yeterli pazar bulunamayışı nedeniyle meralarda ve yaylalarda kaldığını; bunun hem çevre kirliliğine hem de görüntü kirliliğine neden olduğunu vurguladı.
Devlet kurumları ve bölgesel çözüm girişimleri
Sadıkoğlu, yün sorununu Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı'na ilettiklerini ve çözüm için çalışmaların başlatılmasının beklendiğini söyledi. 'Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile yaptığımız görüşmeler sonucu özellikle Doğu Anadolu Bölgesi’nde iki ayrı yerde yün toplamaya ilişkin tesisin kurulmasına yönelik gerekli talimatların DAP Bölge Başkanı'na bildirildiğini' aktardı.
Görüşmelerde kendilerini olumlu karşıladıklarını ve ilgili kurumların konu üzerinde çalışacağına dair söz verildiğini iletti.
Yünün ekonomik ve sağlık açısından değeri
Sadıkoğlu, yünün değersiz olmadığını belirterek farklı kullanım alanlarına dikkat çekti. Ankara'da bir firmanın yünlerden doğal gübre ürettiğini ve bunu Avrupa'ya ihraç ettiğini; bu gübrenin özellikle seracılıkta tercih edilen bir organik ürün olduğunu söyledi.
Ayrıca yünden elde edilen 'yün yağı' ile ilgili bir proje yürüttüklerini, Serhat Kalkınma Ajansı (SERKA) ile üniversitede bir hoca ile ortak çalışma yaptıklarını ve SERKA'nın projeye olumlu baktığını belirtti. Sadıkoğlu, 'Türkiye'de bunun üretimi yok. Dışarıdan ithal ediyoruz' diyerek, yün yağının özellikle emziren annelerdeki meme çatlaklarında ve hayvanların meme hasarlarında faydalı olduğunu, kozmetik ve eczane ürünlerinde kullanıldığını ifade etti.
Kültürel erozyon ve azalan talep
Geçmişte yünün halı, kilim, heybe, yatak ve döşek gibi ürünlerde yaygın kullanıldığını hatırlatan Sadıkoğlu, bugün bu kullanımın ve ilgili el becerilerinin azaldığını söyledi. 'Çeyiz kültürünün vazgeçilmezi olan yün ürünlere yönelik talep çok azaldı' diyen Sadıkoğlu, bunun sonucunda yünün çoğunlukla atık veya değersiz görüldüğünü belirtti.
Sonuç ve beklentiler
Sadıkoğlu, yünün ekonomik değerinin ve çevresel yararlarının korunması için pazar geliştirme, yün toplama tesisleri ve yerel projelere ihtiyaç olduğunu vurguladı. Doğu Anadolu'ya planlanan iki yün toplama tesisinin bu sorunların çözümünde önemli bir adım olabileceğini söyledi.
KARS DAMIZLIK KOYUN KEÇİ YETİŞTİRİCİLER BİRLİĞİ BAŞKANI ALİ GÜRBÜZ SADIKOĞLU
