KTO'nun 2025 Konya ekonomi raporu: genel çerçeve
Konya Ticaret Odası (KTO) tarafından yayımlanan 2025 Yılı Konya Ekonomi Raporu, ilin ekonomik ve sosyal göstergelerini Türkiye ortalamalarıyla karşılaştırarak kapsamlı bir değerlendirme sunuyor. Rapor; nüfus, eğitim, sanayi, tarım, dış ticaret, enerji, turizm ve ulaşım başlıklarında Konya'nın güçlü yönlerini, karşı karşıya olduğu riskleri ve gelecek dönemin önceliklerini sıra sıra döküyor.
KTO Başkanı Selçuk Öztürk rapora ilişkin değerlendirmesinde küresel belirsizliklerin, jeopolitik gerilimlerin ve tedarik zincirindeki dönüşümlerin karar alma süreçlerini etkilediğini vurguladı. Öztürk, "Küresel ekonomide rekabet yeni bir boyuta taşındı" dedi ve Türkiye ile Konya ekonomisinin dayanıklılığına dikkat çekti.
Konya'nın yapısal avantajları ve ekonomi hedefleri:
Öztürk, Konya'nın "güçlü ve çeşitlendirilmiş ekonomik yapısı"nın şehrin en önemli avantajı olduğunu belirterek Konyalı iş dünyasının dayanıklılığına vurgu yaptı. Raporda öne çıkan hedef ise ÖzTürk'ün ifadesiyle: "Hedefimiz, Konya’nın üretim gücünü daha yüksek teknoloji, daha yüksek verimlilik, daha yüksek katma değer ve daha güçlü markalarla geleceğe taşımaktır."
Rapor, Konya ekonomisinin önümüzdeki dönemde odaklanması gereken ana başlıkları şu şekilde sıralıyor: su ve iklim riski, finansmana erişim, ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi, nitelikli insan kaynağı ve yüksek katma değerli üretim. Ayrıca dijital dönüşüm, yapay zekâ uygulamaları ve verimlilik artışları rekabet gücünü belirleyecek alanlar olarak öne çıkıyor.
Sanayi, ihracat ve üretim verileri:
Konya 2025'te üretim altyapısı ve sanayi çeşitliliğiyle dikkat çekiyor. İlde 12 organize sanayi bölgesi ve 150 sanayi sitesi bulunuyor; bu alanlarda 28 bin 529 faal iş yerinde yaklaşık 228 bin kişi istihdam ediliyor. Öne çıkan sektörler arasında otomotiv yan sanayi, makine, tarım makineleri, plastik, mobilya, metal, döküm, gıda, inşaat malzemeleri ve ambalaj yer alıyor.
Dış ticarette Konya önemli bir performans sergiledi: 2018'de 2,6 milyar dolar olan dış ticaret hacmi 2025'te yaklaşık 5 milyar dolar düzeyine yükseldi. Konya, 3,36 milyar dolar ihracat ve 1,62 milyar dolar ithalatla 1,74 milyar dolar dış ticaret fazlası verdi; ihracatın ithalatı karşılama oranı %207,6 oldu ve ürünlerini 209 ülkeye ulaştırdı. İmalat sanayinin toplam ihracattaki payı ise %96,8 olarak kaydedildi.
Tarım, su yönetimi ve yenilenebilir enerji:
Tarım alanında Konya'nın payı büyüleyici olmakla birlikte iklim riskleri üretimi baskılıyor. İlin tarım alanları Türkiye toplamının %7,84%15,8 geriledi. Raporda su kaynaklarının verimli kullanılması, modern sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması, kuraklığa dayanıklı ürünlerin geliştirilmesi ve yeraltı suyu kullanımının kontrol altına alınması stratejik öncelikler olarak yer alıyor.
Aynı zamanda Konya yenilenebilir enerjide öne çıktı: lisanssız elektrik üretim kapasitesi 1.544 megavat'ı aştı ve bunun %99,06'sı güneş enerjisinden sağlandı; Konya, lisanssız güneş kurulu gücünde Türkiye lideri konumunda.
Eğitim, tasarım ve ulaşım altyapısı:
Eğitim altyapısı Konya için güçlü bir potansiyel sunuyor. Millî Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 2 bin 13 okulta 424 bin 518 öğrenci, 33 bin 182 öğretmen bulunuyor; mesleki eğitimde öğrenci sayısı 70 bin 741 düzeyine ulaştı. Yükseköğretimde ise 67 bin 848 lisans öğrencisi ile Konya, lisans öğrenci sayısında Türkiye'de dördüncü il oldu.
Tasarım kapasitesi açısından da Konya yükselişte: 1.658 tasarım başvurusu ve 1.773 tasarım tesciliyle 2025'te Türkiye'de yedinci sırada yer aldı. Raporda bu tasarım birikiminin ticari ürünlere ve yüksek katma değerli ihracata dönüştürülmesinin önemi vurgulanıyor.
Ulaşımda Konya, 4 bin 417 kilometre devlet, il ve bölünmüş yol ağı ile birinci sırada; demiryolu ağı 770 kilometreye ulaştı ve 3 milyon 372 bin 702 yolcu demiryolunu tercih etti. Raporda demiryolu yük taşımacılığının artırılması, Mersin Limanı bağlantısının güçlendirilmesi ve lojistik maliyetlerin düşürülmesinin dış ticareti destekleyeceği kaydedildi.
Özetle, KTO'nun raporu Konya'nın mevcut üretim gücünü, ihracata açıklığını ve sektör çeşitliliğini net verilerle ortaya koyuyor. Raporda belirtilen su ve iklim riski, finansmana erişim, ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi ve nitelikli insan kaynağı gibi başlıklar, Konya'nın kısa ve orta vadeli politika ve yatırım önceliklerini belirliyor. Öztürk'ün ifadesiyle, "Konya’nın sahip olduğu üretim tecrübesini teknoloji, tasarım, inovasyon ve güçlü markalarla buluşturduğumuzda ulusal ve uluslararası rekabette çok daha güçlü bir konuma ulaşacağımıza inanıyorum."
KTO BAŞKANI SELÇUK ÖZTÜRK, "HEDEFİMİZ, KONYA’NIN ÜRETİM GÜCÜNÜ DAHA YÜKSEK TEKNOLOJİ, DAHA YÜKSEK VERİMLİLİK, DAHA YÜKSEK KATMA DEĞER VE DAHA GÜÇLÜ MARKALARLA GELECEĞE TAŞIMAKTIR" DEDİ.
