Konya'dan uluslararası bir uygulama:
Konya Büyükşehir Belediyesi, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, dünya liderlerinin kullandığı güzergahı nanografen katkılı asfaltla hazırladı. COP31 Liderler Yolu olarak anılan bu güzergahta, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderleri karşıladığı bölümünde Konya'da geliştirilen teknoloji kullanıldı ve uygulama uluslararası platformda sergilendi.
Projede Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Konya Büyükşehir Belediyesi ve Hexagraphene Nanoteknoloji firması ortak çalıştı. Yerel yönetimin Ar-Ge çıktısı olan bu yaklaşım, organizasyonda çevresel sürdürülebilirlik odağıyla dikkat çekti.
Teknoloji ve saha uygulaması:
'Düşük Karbonlu Yeşil Yol Pilot Projesi' kapsamında plastik atıkların karbonla özel sentezlenmesine dayanan bir prosesle yüksek katma değerli nanografen üretildi. Elde edilen nanografen, bitümlü asfalt karışımlarına katkı maddesi olarak eklendi ve gerçek ölçekli yol uygulamasına dönüştürüldü. Projenin ilk pilot uygulaması Konya’da 1 kilometrelik güzergahta gerçekleştirildi.
Farklı karışım oranları ve sıcaklıklarda hazırlanan asfalt örnekleri 12 ay boyunca ulusal ve uluslararası standartlara uygun bilimsel ölçüm, analiz ve performans testlerine tabi tutuldu. Denemeler sonucunda 140 derece sıcaklıkta hazırlanan ve yüzde 5 özel sentezli nanografen içeren asfalt karışımı, çevresel sürdürülebilirlik ve teknik performans dengesi bakımından optimum karışım olarak belirlendi.
Çevresel ve teknik kazanımlar:
Testler ve saha uygulaması, nanografen katkılı asfaltın geleneksel uygulamalarla kıyaslandığında sunduğu kazanımları ortaya koydu. Proje kapsamında öne çıkan sonuçlar şunlardır:
Yıllık 420 ton karbon emisyonu azaltımı, 940 kilo atık plastiğin geri dönüştürülerek ekonomiye kazandırılması, yüzde 24 enerji tasarrufu, yol kullanım ömründe 2 kat artış, asfalt yüzey sıcaklığında yüzde 27 azalma, tekerlek izi oluşumunda yüzde 39 azalma, araç kaynaklı yol gürültüsünde yüzde 10 azalma ve zehirli HS gazı emisyonunda sıfırlama.
Bu kazanımlar, projenin hem iklim hedeflerine katkı sağlama hem de altyapı performansını artırma potansiyelini gösteriyor. Projenin Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) uyumlu sertifikalandırma süreçleri ise devam ediyor.
Yerel inovasyondan küresel yaygınlaştırmaya:
Konya Büyükşehir Belediye Başkanı ve COP31 Yerel ve Bölgesel Yönetimler Elçisi Uğur İbrahim Altay, projenin COP31 gibi küresel bir zirvede uygulanmasının ülke ve kent açısından gurur verici olduğunu belirtti. Altay, Konya'da gerçekleştirilen Ar-Ge sonucu ortaya çıkan grafen yolun dünyada bir ilk olduğunu ve COP31'in önemli çıktılarından biri haline geldiğini vurguladı. Başkan Altay, uygulamayı "Konya Büyükşehir Belediyemizin tüm dünyaya bir çevre hediyesidir" sözleriyle nitelendirdi.
Yetkililer, pilot projenin yaygınlaştırılmasıyla doğrulanmış karbon azaltımlarının Türkiye’nin Ulusal Katkı Beyanı (NDC) hedefleriyle ilişkilendirilmesi ve uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesini hedefliyor. Bu kapsamda ortak yatırımlar, teknoloji transferi, yeni pilot uygulamalar ve iyi uygulama örneklerinin paylaşılması öncelikler arasında yer alıyor.
COP31’de liderlerin doğrudan kullandığı bir güzergahta yer alan bu uygulama, yerel ölçekte geliştirilmiş bir teknolojik çözümün küresel iklim mücadelesine katkı sunabileceğini gösterirken Türkiye’nin sürdürülebilir şehircilik ve yeşil dönüşüm vizyonunun da uluslararası platformlarda görünürlüğünü artırdı.
Proje yetkilileri, uygulamanın geniş alanlara yaygınlaştırılması durumunda hem altyapı maliyetlerinde uzun vadeli düşüş hem de kent ölçeğinde karbon ve atık yönetimi hedeflerinde somut ilerleme bekliyor. Uluslararası doğrulama ve sertifikasyon süreçlerinin tamamlanmasıyla birlikte, teknoloji transferi ve iş birlikleri yoluyla benzer uygulamaların diğer şehirlerde de hayata geçirilmesi planlanıyor.
DÜNYA BELEDİYELER BİRLİĞİ, KONYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANI VE COP31 YEREL VE BÖLGESEL YÖNETİMLER ELÇİSİ UĞUR İBRAHİM ALTAY, "ÇEVRE ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞIMIZLA BİRLİKTE KONYA'DA GELİŞTİRDİĞİMİZ BU YENİLİKÇİ YAKLAŞIMIN, COP31 GİBİ DÜNYANIN EN ÖNEMLİ İKLİM ZİRVELERİNDEN BİRİNDE UYGULANMASI ÜLKEMİZ VE ŞEHRİMİZ ADINA GURUR VERİCİDİR. KONYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ'NİN AR-GE SONUCUNDA YAPMIŞ OLDUĞU GRAFEN YOL DÜNYADA BİR İLK VE COP'UN ÖNEMLİ ÇIKTILARINDAN BİRİSİ HALİNE GELDİ. COP31'DE DÜNYA LİDERLERİNİN GEÇTİĞİ YOL KONYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYEMİZİN TÜM DÜNYAYA BİR ÇEVRE HEDİYESİDİR" DEDİ.
