Afrika'da ev içi hava kirliliği ve temiz pişirme eksikliği sağlık krizine dönüşüyor

Türkiye, Afrika'da 1 milyar civarında kişinin geleneksel yakıtlara bağımlı olduğunu ve hane içi kirliliğin yılda 850 bin erken ölüme yol açtığını bildirdi.

Yayın Tarihi: 12.11.2026 17:20
Güncelleme Tarihi: 12.11.2026 17:24

Afrika'da ev içi hava kirliliği ve temiz pişirme eksikliği sağlık krizine dönüşüyor

Afrika'da ev içi hava kirliliği ve temiz pişirme eksikliği sağlık krizine dönüşüyor

Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen "Afrika’da Temiz Pişirme Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı"'na Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu katıldı. Toplantıda, temiz enerjiye erişim, sürdürülebilir kalkınma ve geleneksel pişirme yöntemlerinin insan sağlığı üzerindeki etkileri ele alındı.

Geleneksel yakıt kullanımı ve halk sağlığı etkileri

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz toplantıda, Afrika'da enerjiye erişimin ekonomik kalkınma ve toplumsal refah için temel olduğunu vurguladı. Yılmaz, "Bugün Afrika’da yaklaşık bir milyar insan, yemeklerini hazırlamak için hâlâ sağlığa ve çevreye zarar veren geleneksel yakıtlara ve pişirme yöntemlerine bağımlıdır" ifadelerini kullandı.

Yılmaz, kıta genelinde her beş haneden yaklaşık dördünün temiz pişirme imkânlarına erişemediğini belirterek bu durumun yalnızca enerji eksikliği olmayıp aynı zamanda önemli bir halk sağlığı ve fırsat eşitliği meselesi olduğunu söyledi. Ayrıca geleneksel pişirme yöntemlerinin neden olduğu hane içi hava kirliliğinin her yıl yaklaşık 850 bin erken ölüme katkıda bulunduğuna dikkat çekti.

En ağır yükü kadınlar ve çocuklar taşıyor

Toplantıda vurgulanan bir diğer önemli nokta, temiz pişirme eksikliğinin toplumsal cinsiyet ve nesiller arası eşitsizlikleri derinleştirmesi oldu. Yılmaz, "Bu sorunun yükünü ise en fazla kadınlar ve çocuklar taşımaktadır" diyerek, çözümlerin hem sağlık hem de sosyal politikalarla eş zamanlı ele alınması gerektiğini belirtti.

Türkiye'nin dayanışma ve bilgi paylaşımı çağrısı

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ise Türkiye'nin Afrika ile ilişkilerine değinerek dayanışma mesajı verdi. Memişoğlu, Türkiye'nin yaklaşımının "tarihî ve insani bağlarımızdan aldığımız güçle tamamen karşılıklı dayanışmaya ve birlikte kalkınmaya dayalı" olduğunu söyledi ve COP31 Başkanlığına, Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti'ne ile Uluslararası Enerji Ajansı'na teşekkür etti.

Memişoğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2017 Tanzanya ziyareti ve Türk milletinin Afrika'ya yönelik ilkesini hatırlatarak, "Türk milletinin Afrika’ya olan ilgisi çıkara değil, gönül bağlarına dayanıyor" sözünü aktardı. Türkiye'nin sağlık alanındaki birikimini paylaşmaya hazır olduğunu belirten Bakan, özellikle koruyucu sağlık çalışmalarındaki tecrübelerin ortak çözümler üretmede kullanılabileceğini ifade etti.

Toplantı sonuçlarında, Antalya'da ortaya konan iradenin somut projelere dönüştürülmesi gerektiği vurgulandı. Memişoğlu'nun çağrısında olduğu gibi, "Annelerin güvenli yemek hazırladığı, çocukların temiz hava soluduğu, her sofranın sağlıkla buluştuğu bir gelecek" hedefi için uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi öne çıktı.

SAĞLIK BAKANI KEMAL MEMİŞOĞLU

SAĞLIK BAKANI KEMAL MEMİŞOĞLU

Yazar
EDİTÖR

Mustafa Şahin

Adım Mustafa Şahin, 33 yaşındayım. İstanbul'da yaşıyorum. aksiyon.com.tr'de Gündem editörüyüm, uzmanlık alanım güvenlik ve savunma politikaları. Ciddi ve disiplinli biriyim. Okuyucularımıza derinlemesine analizler ve özel dosyalar hazırlamayı seviyorum.