Konut üretiminde öncelik enerji verimliliği ve iklim dayanıklılığına kayıyor
COP31 kapsamındaki tartışmalar, konut sektöründe dönüşümün hızlandığını yeniden gözler önüne serdi. Sinpaş GYO Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ahmet Çelik, enerji verimliliği, su yönetimi ve iklim dayanıklılığının konut üretiminde giderek belirleyici hale geldiğini vurguladı. Çelik, yeni yasal düzenlemelerin sektördeki değişimi somut yükümlülüklerle desteklediğini ve sürdürülebilir üretimin yaygınlaşması için finansman modellerinin geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Enerji verimliliği ve yasal düzenlemeler:
Çelik'in işaret ettiği verilere göre, Türkiye’de konut ve hizmetler sektörü toplam nihai enerji tüketiminin %32,8’ini oluşturuyor. Bu sebeple enerji tüketimini azaltmaya yönelik düzenlemeler hız kazanıyor. Yeni uygulamalar arasında 2025’ten itibaren 2 bin metrekare ve üzerindeki yeni binaların Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (nSEB) standartlarında inşa edilmesi ve enerji ihtiyaçlarının en az %10’unun yenilenebilir kaynaklardan karşılanması yer alıyor. Ayrıca 1 Ocak 2027 itibarıyla 10 bin metrekare ve üzerindeki yeni yapı ruhsatı alacak binalarda, yapı kullanma izni aşamasında Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi sunulması zorunlu olacak; bu belge binaların yapımından yıkımına kadar oluşan sera gazı emisyonlarını hesaplayacak.
Tasarım, malzeme seçimi ve su yönetimi:
Çelik, konut arzını artırırken çevre dostu, düşük karbonlu ve uzun ömürlü yapı malzemelerinin tercih edilmesinin önemine dikkat çekti. Bir binanın çevresel etkisinin yalnızca inşaat aşamasıyla sınırlı kalmadığını; kullanım ömrü boyunca ortaya çıkan enerji tüketimi ve emisyonların da tasarım kararlarıyla belirlendiğini söyledi. Sinpaş GYO örneğinde olduğu gibi uygulamalar arasında yağmur suyunun değerlendirilmesi, peyzajda su tüketiminin azaltılması ve bölgenin iklim koşullarına uygun bitki seçimi öne çıkıyor. Bu yaklaşım, sürdürülebilirliği sadece enerji tasarrufuna indirgemeyen bir yaşam döngüsü perspektifi getiriyor.
Kentsel dönüşümde iklim riskleri de hesaba katılmalı:
Mevcut konut stokunun iklim değişikliğinin etkilerine karşı savunmasızlık taşıdığı uyarısında bulunan Çelik, UN‑Habitat’ın 2026 raporuna atıfla küresel konut açığının 2010’da 251 milyon birimden 2023’te 288 milyon birime yükseldiğini hatırlattı. Aşırı hava olayları (sel, fırtına vb.) konutlara zarar verirken insanların yer değiştirmesine yol açıyor ve büyük şehirlerde talep baskısını artırıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre kentsel dönüşüm kapsamında 2 milyon 335 bin konut dönüştürülmüş, 249 bin konutun yapımı sürüyor. Çelik, kentsel dönüşümün yalnızca deprem güvenliği açısından değil, aynı zamanda önümüzdeki 30–40 yılın iklim koşullarına yanıt verecek şekilde planlanması gerektiğini vurguladı.
Yeşil finansman ve alıcıların erişimi:
Sürdürülebilirliğin gayrimenkul yatırımlarında belirleyici olmaya devam ettiğini belirten Çelik, Gayrimenkulde Gelişen Trendler Avrupa 2026 raporunun katılımcılarının %85’inin çevresel ve sosyal açıdan sürdürülebilir iş modellerinin uzun vadede önemli olduğunu düşündüğünü aktardı. Finansman tarafında ise EBRD’nin GEFF Türkiye II programı kapsamında sağlanan 750 milyon avroluk destek gibi uygulamalar enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve iklim dayanıklılığı yatırımlarını teşvik ediyor. Ancak Çelik, sürdürülebilir konut talebinin artması için hem üreticileri teşvik eden hem de alıcıların erişimini kolaylaştıran finansman modellerinin şart olduğunu söyledi; zira enerji verimli konutlar uzun vadede daha düşük kullanım maliyetleri sunsa da alıcılar için ilk aşamada satın alma gücü belirleyici oluyor.
Sonuç olarak, sektörün önünde hem düzenleyici hem de finansal bir dönüşüm var. Enerji verimliliği, su yönetimi, malzeme seçimi ve iklim risklerini içeren bütüncül yaklaşımlar ile alıcı ve üreticiyi destekleyen yeşil finansman araçları yaygınlaştıkça konut üretiminin çevresel etkileri azalacak ve şehirler iklim koşullarına daha dayanıklı hale gelecek. Sinpaş GYO gibi oyuncuların uygulamaları, bu geçişin örneklerini sunuyor; ancak dönüşümün ölçeği, politika ve finansman çözümlerine bağlı olarak şekillenecek.
COP31 KAPSAMINDA İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN KONUT SEKTÖRÜNE ETKİLERİNİ DEĞERLENDİREN SİNPAŞ GYO YÖNETİM KURULU BAŞKAN VEKİLİ AHMET ÇELİK, ENERJİ VERİMLİLİĞİ, SU YÖNETİMİ VE İKLİM DAYANIKLILIĞININ KONUT ÜRETİMİNDE GİDEREK DAHA BELİRLEYİCİ HALE GELDİĞİNİ SÖYLEDİ.