Anne karnından başlayan koruma: KOAH için erken önlem şart

Prof. Dr. Alev Gürgün, akciğer sağlığının anne karnında şekillendiğini belirterek KOAH için erken tanı ve sigaradan korunmanın önemine dikkat çekti.

Yayın Tarihi: 16.11.2026 12:01
Güncelleme Tarihi: 16.11.2026 12:01

Anne karnından başlayan koruma: KOAH için erken önlem şart

Akciğer sağlığının temeli doğumdan önce atılıyor

Acıbadem Kent Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Alev Gürgün, 18 Kasım Dünya KOAH Günü öncesinde akciğer sağlığının yalnızca yetişkinlikte değil anne karnından başlayarak korunması gereken bir süreç olduğunu vurguladı. Prof. Dr. Gürgün, kronik obstrüktif akciğer hastalığı KOAH konusunda erken farkındalık ve koruyucu önlemlerin önemine dikkat çekti.

Anne karnından başlayarak alınacak önlemler:

Sağlıklı akciğer gelişimi anne karnında başlar ifadesini kullanan Gürgün, gebelik sırasında annenin tütün dumanından uzak durmasının, düşük doğum ağırlığı ve prematüritenin önlenmesinin bebeğin ileride sağlam akciğerlere sahip olması için kritik olduğuna işaret etti. Doğum sonrasında çocukların sigara dumanına maruz bırakılmaması, yeterli ve dengeli beslenme, önerilen aşıların zamanında yapılması ve solunum yolu enfeksiyonlarının doğru yönetilmesi gerektiğini belirtti.

Gürgün, düşük doğum ağırlığı, prematüre doğum ve çocukluk döneminde sık geçirilen solunum yolu enfeksiyonlarının ilerleyen yaşlardaki akciğer fonksiyonlarını etkileyebileceğini, bu nedenle korunmaya ne kadar erken başlanırsa o kadar iyi olacağını ifade etti.

KOAH belirtileri ve erken tanı:

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı KOAH, hava yolları ve akciğer dokusunda meydana gelen değişikliklerle hava akımının kalıcı şekilde kısıtlanmasıyla ortaya çıkıyor. Sürekli öksürük, balgam, nefes darlığı ve çabuk yorulma hastalığın başlıca belirtileri arasında yer alıyor ve çoğunlukla yaşlanmaya bağlanarak göz ardı edilebiliyor.

Prof. Dr. Gürgün, özellikle 40 yaş ve üzerindeki sigara içen veya zararlı solunum yolu maruziyeti olan kişilerin bu şikayetleri mutlaka araştırması gerektiğini söyledi ve belirtildi ki KOAH yalnızca ileri yaş hastalığı değildir, gençlerde de görülebilir. Tanı koymak için hasta öyküsü ve hekim değerlendirmesinin yanı sıra spirometri adı verilen solunum fonksiyon testi hayati öneme sahip olup kişinin akciğer kapasitesi ve hava akımındaki kısıtlanma bu testle değerlendirilebiliyor.

Sigara ve çevresel riskler:

Sigarayı bırakmanın her yaşta faydası vardır notunu düşen Gürgün, KOAH gelişiminde sigaranın en önemli risk faktörü olduğunu vurguladı. Sigaraya hiç başlamamanın ve kullananların bırakmasının akciğer sağlığını korumada en etkili adımlardan olduğunu belirtti. Elektronik sigara ve nargilenin güvenli alternatifler olmadığı, pasif içiciliğin evde, araçta ve iş yerinde önlenmesi gerektiği tekrarlandı.

Ayrıca KOAH riskinin sadece sigara ile sınırlı olmadığı, odun, kömür ve tezek gibi yakıtların yanması sonucu oluşan duman ile dış ortam hava kirliliğinin de akciğeri tehdit ettiği ifade edildi. Bireysel önlemlerin yanı sıra tütün kontrolü, temiz hava politikaları ve güvenli çalışma şartlarının yaygınlaştırılması gerektiği vurgulandı. Sigarayı bırakmak isteyenlerin sigara bırakma polikliniklerinden destek alabileceği hatırlatıldı.

Gürgün küresel verileri de paylaştı: Küresel Hastalık Yükü 2021 analizine göre dünyada yaklaşık 3,7 milyon kişi KOAH nedeniyle hayatını kaybetti ve 1990-2021 döneminde hastalığın toplam vaka sayısı yaklaşık yüzde 112, ölüm sayısı ise yüzde 49 arttı. Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı’nın 2020 KOAH raporuna göre ise ülkemizde yaklaşık 4 milyon KOAH hastası olduğu tahmin ediliyor.

Sonuç olarak Prof. Dr. Gürgün, akciğer sağlığının yaşam boyu korunması gereken bir sorumluluk olduğunu belirterek erken tanı, sigaradan korunma ve çevresel risklerin azaltılması yoluyla KOAH yükünün düşürülebileceğini ifade etti.

ACIBADEM KENT HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. ALEV GÜRGÜN

ACIBADEM KENT HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. ALEV GÜRGÜN

Yazar
EDİTÖR

Mustafa Şahin

Adım Mustafa Şahin, 33 yaşındayım. İstanbul'da yaşıyorum. aksiyon.com.tr'de Gündem editörüyüm, uzmanlık alanım güvenlik ve savunma politikaları. Ciddi ve disiplinli biriyim. Okuyucularımıza derinlemesine analizler ve özel dosyalar hazırlamayı seviyorum.