Kızılcık tüketimi yağlı karaciğer hastalarında olumlu etkiler gösterdi; Bayram’a Pınar Enstitüsü 2025 birincilik ödülü
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Doç. Dr. Hatice Merve Bayram, Pınar Enstitüsü’nün 2025 Bilimsel Makale Ödülleri kapsamında birincilik ödülüne layık görüldü. Ödül gerekçesinde, Bayram’ın kızılcık tüketiminin yağlı karaciğer hastalığı üzerindeki etkilerini inceleyen çalışmasının bilime katkı, toplumsal yarar ve uygulanabilirlik kriterlerinde öne çıktığı belirtildi.
Ödül ve değerlendirme süreci
Pınar Enstitüsü, 2021-2024 yılları arasında hakemli dergilerde yayımlanan bilimsel makaleleri; bilime katkı, toplumsal yarar ve uygulanabilirlik kriterlerine göre değerlendirdi. Bu değerlendirme sonucunda Bayram’ın çalışması birincilik ödülüne layık görüldü.
Yayın ve çalışma başlığı
Çalışma, SCIE kapsamında taranan ve Q1 kategorisinde yer alan Journal of Ethnopharmacology dergisinde yayımlandı. Ödüllü makalenin başlığı: "Effects of Cornus mas L. on anthropometric and biochemical parameters among metabolic associated fatty liver disease patients: A randomized clinical trial". Makale, geleneksel olarak tüketilen kızılcık (Cornus mas L.) meyvesinin antropometrik ve biyokimyasal parametreler üzerindeki etkilerini bilimsel yöntemlerle ele alıyor.
Araştırma tasarımı
Çalışma, metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığı bulunan bireylerde yürütülen randomize klinik bir deneme olarak beş farklı grup merkezinde gerçekleştirildi. Gruplar şunlardı: diyet yapan ve kızılcık tüketenler, yalnızca diyet uygulayanlar, yalnızca kızılcık tüketenler, herhangi bir müdahale almayan grup ve sağlıklı kontrol grubu. Kızılcık, liyofilize edilerek toz formda ve standart dozda katılımcılara verildi; süreç boyunca olası yan etkiler izlendi. Uygulama süresi sekiz hafta olarak planlandı.
Bulgular
Çalışma sonuçları, kızılcık tüketen ve/veya diyet uygulayan gruplarda kilo, bel çevresi ve vücut yağ oranında azalma olduğunu gösterdi. Ayrıca araştırmacılar kan şekeri, insülin direnci ve kolesterol değerlerinde anlamlı iyileşmeler tespit etti. Karaciğer enzimleri düşüş gösterirken, yalnızca kızılcık tüketen grupta bile kan şekeri kontrolünde iyileşme gözlendi. Hiçbir müdahale almayan grupta birçok parametrede olumsuz değişimler kaydedildi.
Çalışmanın önemi ve uzman yorumu
Türkiye’de metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığı yetişkin nüfusun yüksek bir bölümünü etkiliyor ve günümüzde kesin bir ilaç tedavisi bulunmuyor; bu nedenle uzmanlar temel yaklaşımı beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri üzerine kuruyor. Bayram, çalışmanın doktora tez sürecinde yürütüldüğünü, kurumunun sağladığı destek ve akademik paylaşım ikliminin çalışmanın olgunlaşmasında önemli rol oynadığını belirterek kurumuna teşekkür etti.
Öne çıkan veriler: Pınar Enstitüsü 2025 Birincilik Ödülü; çalışmanın dergisi Journal of Ethnopharmacology (SCIE, Q1); uygulama süresi 8 hafta; 5 çalışma grubu; liyofilize kızılcık tozu kullanımı; kilo, bel çevresi, vücut yağ oranı ve biyokimyasal parametrelerde iyileşme.
DOÇ. DR. HATİCE MERVE BAYRAM
