Kiliseden camiye dönüşen yapı 42 yıldır köyün ibadet merkezi
Sivas merkeze bağlı İşhanı köyündeki tarihî yapı, geçmişte Ermeni cemaati tarafından kilise olarak kullanıldıktan sonra 1984 yılında camiye çevrildi. Yaklaşık 42 yıldır köy camisi olarak işlev gören yapı, geçirdiği değişikliklere rağmen özgün mimari izlerini hâlâ barındırıyor.
Yapının dönüşümü ve korunmuş bölümler:
Kilise olarak kullanılan ana giriş kapısı camiye dönüştürme sürecinde kapatıldı ve ibadete uygun yeni bir giriş açıldı. İç mekanda sunak bölümü tamamen ortadan kaldırılmamış; bu bölüm cami ibadet alanına dahil edilmemiş ve ayrı bir kapıdan ulaşılabiliyor. Kubbeli yapı, yıllar içinde yapılan müdahalelerle genel görünümünü cami formuna yaklaştırmış olsa da, bazı özgün taş işlemeler ve iç mekâna ait izler korunmuş durumda.
Taş işçiliği ve mimari izler:
Minareye çıkan bölgede ve bazı sütunlarda eski yapıya ait mimari karakterler gözlemleniyor. Özellikle bazı sütunlarda, deformasyona uğramış olmalarına rağmen iyon tarzı sütun kaideleri varlığını sürdürüyor. Bu unsurlar, yapının orijinal kimliğine ilişkin somut ipuçları veriyor.
İşhanı köyü Muhtarı Caner Öntaş, köyün adının 1877 kaydında geçtiğini ve 19. yüzyılda bölgede Ermeni nüfusun yoğun olduğunu aktarıyor. Öntaş, 1984'te yapı camiye dönüştürüldükten sonra minarenin köylü Süleyman Polat'ın katkısıyla ve minare ustası Veli Yıldız tarafından yapıldığını söylüyor. Bugün yapı, köy halkının aktif ibadet mekânı olarak kullanılmaya devam ediyor.
Köy sakinlerinden Halil Yıldız ise yapının eskiden daha zengin süslemeler taşıdığını belirtiyor. Yıldız, içeride duvarlarda Meryem Ana tabloları bulunduğunu, sonrasında bu tasvirlerin sökülüp kazındığını aktarıyor. Ayrıca köyde eskiden iki kilise bulunduğu, bunlardan birinin yıkıldığı ve günümüze yalnızca bu yapının ulaştığı belirtiliyor.
Bugün yapı hem köyün ibadet merkezi hem de yerel tarih açısından izler taşıyan bir miras olarak varlığını sürdürüyor. Korunan mimari öğeler, geçmişin izlerini günümüze bağlayan somut kanıtlar olarak öne çıkıyor.
SİVAS’IN İŞHANI KÖYÜ’NDE GEÇMİŞTE ERMENİ CEMAATİ TARAFINDAN KİLİSE OLARAK KULLANILAN YAPI, 1984 YILINDA CAMİYE DÖNÜŞTÜRÜLEREK İBADETE AÇILDI. YAPIDA ESKİ KİLİSEYE AİT BAZI MİMARİ İZLER GÜNÜMÜZDE DE GÖRÜLEBİLİYOR.
