Üstel'in değerlendirmesi
KKTC Başbakanı Ünal Üstel, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Ada temaslarının ardından yaptığı açıklamada, Kıbrıs sorununda yeni bir dönemin ancak Ada’daki mevcut siyasi gerçekler temelinde şekillendirilebileceğini vurguladı. Üstel, çözümün anahtarının Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün kabulü olduğunu ifade etti.
Ada'daki siyasi gerçeklik:
Üstel açıklamasında Ada’da iki ayrı halk, iki ayrı demokrasi ve iki ayrı devlet bulunduğunu belirterek, yıllardır denenen federasyon temelli modellerin başarısız olduğunu söyledi. Crans-Montana’dan bu yana federasyon müzakerelerine dönülmesinin, Kıbrıs Türk halkına yeni bir kazanım sağlamayacağını kaydetti. Üstel, Guterres’in ziyaretinin Ada’daki mevcut siyasi gerçeklerin artık göz ardı edilemeyeceğini ortaya koyduğunu ifade etti.
Başbakan, adil, kalıcı ve sürdürülebilir bir uzlaşının ancak Kıbrıs Türk halkının özden gelen haklarının teyidi ile mümkün olacağını belirtti. Bu çerçevede herhangi bir müzakerenin başarıya ulaşması için öncelikli koşulun egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü olduğuna dikkat çekti ve bu iki temel ilke olmadan başlayacak süreçlerin sonuç üretmeyeceğini savundu.
Müzakere koşulları ve güvenlik:
Üstel, Kıbrıs Türk tarafının sonuç üretmeyecek, zaman kaybına dönüşecek ve halkın kazanılmış haklarını tartışmaya açacak hiçbir sürecin tarafı olmayacağını belirtti. Önemli olanın toplantı sayısı değil, Kıbrıs Türk halkının haklarını güvence altına alacak gerçekçi bir zeminin oluşturulması olduğunu kaydetti.
Başbakan, Türkiye ile Kıbrıs konusunda tam görüş ve hedef birliği içinde olduklarını, Türkiye’nin ortaya koyduğu milli politika ile KKTC’nin siyaseti arasında uyum bulunduğunu söyledi. Üstel, Anavatan Türkiye’nin etkin ve fiili garantörlüğü ile Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Ada’daki varlığının Kıbrıs Türk halkının güvenliğinin ve Doğu Akdeniz’de barış ile istikrarın vazgeçilmez teminatı olduğunu vurguladı ve bu konuların hiçbir şart altında müzakere konusu yapılamayacağını belirtti.
Ayrıca Rum tarafının son dönemdeki silahlanma faaliyetleri, Kıbrıs Türk halkına yönelik hukuki ve siyasi baskılar, taşınmaz mallarla ilgili girişimler ve uzlaşmaz tutumunun güven ortamına katkı sağlamadığını ifade eden Üstel, öncelikle bu anlayışın değişmesi gerektiğini söyledi. Hükümetin, Kıbrıs Türk halkının refahını artıracak, günlük yaşamını kolaylaştıracak ve iki taraf arasında karşılıklı yarara dayalı iş birliğini geliştirecek yapıcı adımları desteklemeye devam edeceğini kaydetti.
Üstel son olarak, Kıbrıs Türk halkından geçmişte başarısız olmuş çözüm modellerini yeniden kabul etmesinin beklenemeyeceğini belirterek, yapılması gerekenin Ada’nın gerçeklerini kabul etmek ve bu gerçekler üzerine yeni bir gelecek inşa etmek olduğunu vurguladı. Hükümet olarak milli dava, devlet, egemen eşitlik ilkesi ve Anavatan Türkiye ile birlikteliğin kararlılıkla savunulacağını sözlerine ekledi.