Keneler gölgeyi tercih ediyor: dişi kene 7 bin-10 bin yumurta bırakabiliyor
Uzman uyarısı
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. İlhan Çetin, kenelerin aşırı sıcak nedeniyle açık alanlardan kaçıp daha çok gölgeli ve otluk bölgelerde saklandığını belirtti. Çetin, bir veya birkaç kenenin görüldüğü alanların ciddi bir kene popülasyonuna işaret edebileceğine dikkat çekti.
Kenelerin tercih ettiği ortam ve sıcaklık eşiği
Çetin, kenelerin özellikle nemli, serin ve gölgeli alanları tercih ettiğini vurguladı. Yumurtadan çıkabilmeleri için hava sıcaklığının en az 14-15 derecenin üzerine çıkması gerektiğini söyledi. Aşırı sıcak havalarda kuruma riski nedeniyle kenelerin daha çok gölgelerde, yüksek otların ve bitkilerin altında saklandığını, bu nedenle insan ve hayvanlara bulaşma riskinin bu alanlarda arttığını belirtti.
Üreme kapasitesi ve doğal düşmanlar
Prof. Dr. Çetin, dişi kenelerin üreme kapasitesine dikkat çekerek bir dişi kenenin 7 bin ile 10 bin arasında yumurta bırakabildiğini aktardı. Yumurtalar doğal düşmanları olan karıncalar ve kuşlar tarafından yok edilmezse, tek bir dişiden binlerce yeni kenenin ortaya çıkabileceğini söyledi. Bu nedenle ortamdaki birkaç kene gözlemi bile popülasyon açısından uyarıcıdır.
Algılama yetenekleri ve bulaşma mekanizması
Çetin, kenelerin ortamda karbondioksit miktarını algılayıp bir hayvan ya da insanın yaklaştığını fark ettiklerini ve yerde yürüyen canlıların oluşturduğu titreşimleri hissederek konumlandıklarını belirtti. Açık alandaki örtüler üzerinden yayılan titreşimler veya yüksek otlar içinde oluşan hareketler, kenelerin hedefe yönelmesine neden olabiliyor.
Bölgesel yoğunluk
Çetin, Kelkit Vadisi civarı başta olmak üzere bazı bölgelerin Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi virüsünü taşıyan keneler için uygun üreme ortamı sunduğunu, bu tür nem ve sıcaklık koşullarının kene popülasyonunu artırdığını ifade etti. Çok sıcak ortamlarda kene sayısının azalacağını, serin ve gölge yaratan bitki örtüsünün bulunduğu alanlarda riskin devam ettiğini vurguladı.
Özetle, Prof. Dr. İlhan Çetin'e göre kenelerin tercih ettiği ortamlar, üreme kapasitesi ve algılama yetenekleri dikkate alındığında, bir bölgede birkaç kene görülmesi ciddi bir kene yoğunluğuna işaret eder.
SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. İLHAN ÇETİN
