KBÜ’de tarihi yapı hasarları yapay zekayla tespit ediliyor
Karabük Üniversitesi Safranbolu Başak Cengiz Mimarlık Fakültesinde yürütülen proje ile tarihi yığma taş yapıların hasar tespit süreçlerinin dijital teknolojilerle hızlandırılması hedefleniyor. TÜBİTAK 1002 programı kapsamında desteklenen çalışmada, yüzey hasarlarının yapay zekâ destekli makine öğrenmesi modeliyle tespiti amaçlanıyor.
Proje ekibi ve kapsam
Projenin yürütücülüğünü Doç. Dr. Mehmet Mutlu üstleniyor; ekipte araştırma görevlisi Arş. Gör. Mustafa Haki Eraslan, Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Bilgehan İyican ve Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünde görev yapan Doç. Dr. Serap Sevgi yer alıyor. Çalışma, tarihi yığma taş yapıların belgelenmesi, hasar tespitleri ve yapısal sağlık izlemine katkı sağlamayı amaçlıyor.
Veri toplama ve yöntem
Proje kapsamında Safranbolu başta olmak üzere Tokat, Amasya, İstanbul, Bartın, Kastamonu ve Bolu illerindeki tarihi taş yapılardan yüzey hasar verileri toplanıyor. Toplanan fotogrametrik verilerle üç boyutlu modeller oluşturuluyor ve açık kaynak kodlu yazılımlar üzerinden elde edilen cephe görüntüleri geliştirilen yapay zekâ tabanlı sistemle analiz ediliyor.
Geliştirilen model, elde edilen görüntülerdeki çatlak, deformasyon ve benzeri yüzey hasarlarını otomatik olarak tespit ediyor. Sürecin sonunda rölöve ve hasar tespit raporları hazırlanarak belgeleme ve müdahale planlamasına temel sağlanıyor.
Hedefler ve proje durumu
Arş. Gör. Mustafa Haki Eraslan, ekip olarak geleneksel yöntemlerin ötesine geçmeyi ve uzman denetimli yapay zekâ destekli bir hasar tespit iş akışı geliştirmeyi hedeflediklerini belirtiyor. Elde edilecek çıktılarla ulusal ve uluslararası düzeyde yeni çalışmalar yürütülmesi amaçlanıyor. TÜBİTAK 1002 desteğiyle yürütülen projede önemli aşamaların tamamlandığı, kalan çalışmaların proje süresi içinde tamamlanacağı ifade ediliyor.
KARABÜK ÜNİVERSİTESİ (KBÜ) SAFRANBOLU BAŞAK CENGİZ MİMARLIK FAKÜLTESİNDE YÜRÜTÜLEN PROJEYLE TARİHİ TAŞ YAPILARIN HASAR TESPİT SÜREÇLERİNİN DİJİTAL TEKNOLOJİLERLE HIZLANDIRILMASI HEDEFLENİYOR.
