Elektrikli araçlarda kaza sonrası yangın riski neden geç ortaya çıkabiliyor?
Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Türkcan uyarıyor: trafik kazasında batarya hücrelerinin aldığı darbeler, hasarın hemen görülmemesine rağmen günler sonra termal kaçak olarak adlandırılan bir süreçle yangına dönüşebilir. Bu tür durumlarda batarya modüllerindeki deformasyon, şarj veya deşarj sırasında bazı hücrelerin gereğinden fazla ısınmasına yol açarak alevlenmeye neden olabiliyor.
Derince'de 3 Kasım'da yoldan çıkarak ormanlık alana giren ve alev topuna dönen Mercedes marka elektrikli araçta hayatını kaybeden Zeynel Artemis olayı, bu tür gecikmeli tutuşma ve hızla yayılan yangının nasıl sonuçlar doğurabileceğini göstermişti.
Termal yönetim sistemi ve domino etkisi:
Termal yönetim sistemi batarya sıcaklığını kontrol eden ana unsur olarak öne çıkıyor. Türkcan'a göre bu sistem düzgün çalışmazsa hücreler özellikle yüksek akım çekildiğinde aşırı ısınabiliyor. Bir hücrenin tutuşması, etraftaki hücrelere saniyeler içinde ısı aktararak domino etkisi yaratabilir ve batarya paketinin tamamının kısa sürede yanmasına yol açabilir.
Şarj esnasında da, şarj istasyonu ile araç bağlantı noktalarındaki tasarım, kurulum ve periyodik bakımların standartlara uygun olmaması yüksek ısılara ve dolayısıyla yangına neden olabiliyor. Türkcan, hattaki kontrol edilemeyen ısının şarj sırasında yangın başlatabileceğine dikkat çekiyor.
Söndürme zorluğu ve su ihtiyacı:
Elektrikli araç batarya yangınlarının müdahalesinin, içten yanmalı motorlu araçlara kıyasla daha zor olduğunu vurgulayan Türkcan, batarya yangınlarını söndürebilmek için yer yer 25-30 tona kadar su gerekebileceğini belirtiyor. İçten yanmalı araçta oksijenin bitirilmesi yangını söndürürken, bataryada kimyasal süreçlerin ve açığa çıkan gazların yangını besleyebildiği aktarıldı.
Bu nedenle yangın anında güvenli bir mesafede beklenmesi, olay yerinin korunması ve itfaiyenin profesyonel müdahalesinin sağlanması gerektiği belirtiliyor.
Kaza sonrası uygulanması gereken önlemler:
Türkcan, kazaya uğramış elektrikli araçların bataryalarının özel takibe alınmasını öneriyor. Buna göre araçların kaza sonrasında 5 gün süreyle bir karantina bölgesine çekilip, termal kamerayla batarya paketinin her bölgesinin düzenli olarak izlenmesi gerektiği ifade ediliyor. Sıcaklık artışı gözlemlendiğinde araca yaklaşılmamalı veya servise alınmamalıdır.
Ayrıca darbe almış bataryaların araçtan sökülüp dışarı alındıktan sonra uygun bir batarya ile değiştirilmesi gerektiği, darbe almış bataryanın kullanılmasının kesinlikle güvenli olmadığı uyarısı yapıldı.
Türkcan, batarya iç direncinin artmasının menzil kaybına yol açtığını, bu yüzden termal yönetim sisteminin hem güvenlik hem de performans açısından kritik önemde olduğunu bir kez daha vurguladı.
Son olarak, elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte genel yangın riskinin göreli olarak daha düşük olduğunun altını çizen Türkcan, şehir içi hava kalitesi, gürültü ve sürdürülebilirlik açısından elektrikli taşıtların mobilitenin geleceğinde önemli bir rol oynadığını belirtti.
ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN TRAFİK KAZALARININ ARDINDAN ANİDEN ALEV ALMASININ NEDENLERİNİ ANLATAN PROF. DR. ALİ TÜRKCAN, DARBE ALAN BATARYALARIN ARAÇLARDA GÜNLER SONRA BİLE YANGINA NEDEN OLABİLECEĞİNİ, BU YANGINLARIN SÖNDÜRÜLMESİ İÇİN İSE 30 TONA KADAR SU GEREKEBİLECEĞİNİ BELİRTTİ.