Kastamonu yöresi biblo bebekleri tasarım tesciliyle koruma altına alındı
Kastamonu Üniversitesi tarafından akademik çalışma çerçevesinde tasarlanan yöresel kıyafetli minyatür biblo bebekler, Türk Patent ve Marka Kurumundan tasarım tescil belgesi alarak fikri mülkiyet kapsamında koruma altına alındı. Tasarım, hem estetik bir obje hem de Kastamonu’nun kültürel mirasını temsil eden bir eser olarak öne çıkıyor.
Tescil ve tasarım özellikleri
Projeyi, Kastamonu Üniversitesi Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Seramik ve Cam Bölümü öğretim üyesi Prof. Seyhan Yılmaz ile öğrencisi ve Kastamonu Bilim ve Sanat Merkezi Görsel Sanatlar Başöğretmeni Alime Belleyici ortaklaşa geliştirdi. Yaklaşık 28 santimetre boyundaki biblo bebekler, Kastamonu’nun özellikle Azdavay ve Pınarbaşı ilçelerine özgü kadın giysilerini minyatür ölçekte yansıtacak şekilde tasarlandı.
Figürde şal desenli başörtüsü, işlemeli cepken, entari ve geleneksel önlük gibi yerel kıyafet unsurları ön plana çıkarıldı. Tasarım, seramik formunda bir kaide üzerinde ayakta duran kadın figürü olarak kurgulandı; üretim aşamasında hem el hem de kalıpla biçimlendirme teknikleri kullanıldı.
Üretim sürecine ilişkin açıklamada biblonun sır altı dekor tekniğiyle hazırlandığı ve 1.050 derecede sırlı pişirime tabi tutulduğu belirtildi; ardından sır üzerine 750 derecede altın yaldız dekor uygulandığı kaydedildi. Proje yürütücüsü Belleyici ise renklendirme ve sırlı pişirimin bazı aşamalarında 950 derecelik pişirimden de söz etti. Bu süreçler, eserlerin sanatsal detaylarının titizlikle korunmasını sağlıyor.
Akademik süreç, üretim ve talep
Prof. Yılmaz, çalışmanın bir tez projesi olarak başladığını ve Belleyici’nin 2018’de tezini tamamladığını belirtti. Başlangıçta 15 farklı figür üzerinde çalışıldığını ve 7 coğrafi bölgeden folklorik giysilerin bu biblolarda yansıtıldığını söyledi. Amaç, ziyaret edilen yörelere özgü, kimliği belirgin hediyelik objeler üretmekti.
Alime Belleyici, üretimin yoğun emek gerektirdiğini, elde şekillendirme ve pişirme aşamalarının uzun sürdüğünü anlattı. Elle şekillendirme tekniğiyle bir figürün tamamlanmasının bir gün ile bir buçuk günü bulabildiğini, bunun ardından bisküvi pişirimi ve sırla pişirim aşamalarının geldiğini aktardı.
Biblo bebekler piyasaya sürüldüğünde yoğun talep gördü. Belleyici, ürünlerin özellikle hediyelik eşya talebinde rağbet bulduğunu; Azerbaycan için yaklaşık 30 ürün gönderildiğini ve önemli kişilere hediye amaçlı iletildiğini belirtti. Proje, Kastamonu’nun kültürel tanıtımına katkı sunarken geleneksel el sanatlarının çağdaş formlarla yaşatılmasına örnek teşkil ediyor.
Kültürel önemi ve gelecek hedefleri
Prof. Yılmaz, tescilin Kastamonu’nun somut kültürel mirasını ve tasarım özgünlüğünü güvence altına aldığını vurgulayarak çalışmanın benzer projelere örnek olacağını ifade etti. Belleyici ise ileride daha fazla ilin folklorik kıyafetlerini çalışmaya katarak koleksiyonu genişletmeyi ve tanıtımını artırmayı hedeflediklerini söyledi.
Sonuç olarak, Kastamonu yöresine ait geleneksel kadın kıyafetlerini taşıyan biblo bebeklerin tescillenmesi, hem yerel kültürün korunması hem de uluslararası düzeyde tanıtımı açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ TARAFINDAN TASARLANAN KASTAMONU YÖRESİ BİBLO BEBEKLER TESCİLLENDİ. TESCİLLENEN BİBLO BEBEKLER, YÖRESEL KADIN GİYSİLERİNİ MİNYATÜR ÖLÇEKTE HAZIRLANAN BİBLOLARI, AZERBAYCAN BAŞTA OLMAK ÜZERE BİRÇOK ÜLKEDEN RAĞBET GÖRÜYOR.
