Hasat başladı:
Kastamonu'nun coğrafi işaretli kestane balında sağım çalışmaları, sahil ilçelerinde başladı. Üretim ağırlıklı olarak Doğanyurt, Abana, Bozkurt, Çatalzeytin, Cide ve İnebolu gibi merkezlerde yürütülüyor. Arıcılar, kovanlardaki peteklerde biriken kestane balını yıl boyunca pazara sunmak üzere toplamaya başladı.
Rekolte ve üretim verileri:
Kastamonu, yaklaşık 85 bin koloni ve 750 arıcı ile ülke içinde önemli bir kestane balı üretim merkezi konumunda. Bölgede kestane ağaçlarının yayılımı yaklaşık 20 bin hektar olarak kaydediliyor. Geçmiş yıllarda il genelinde ortalama 500 ton civarında gerçekleşen üretim, son yıllarda yaşanan sorunlar nedeniyle bu sezon yaklaşık 100 ton civarında bekleniyor.
Nedenler ve arıcıların durumu:
Arıcılar ile Kastamonu Arı Yetiştiricileri Birliği, rekolte düşüşünü esasen 2021'den itibaren yayılan gal arısı zararlısı ile bunun üzerine eklenen iklim değişikliği ve düzensiz yağışlara bağlıyor. Kovan başı verimler daha önce ortalama 10-15 kilogram iken, son yıllarda 2-3 kilogram bandına, bu yıl ise genel olarak 2-2,5 kilogram civarına düştü; bazı bölgelerde neredeyse hiç bal alınamadı.
Bozkurt ilçesinden üretici Muzaffer Demir, önceki yıllardaki düşüşün ardından bu sezon arıların ve kestane çiçeklerinin düzeldiğini belirterek, verimde kademeli bir toparlanma umduğunu söyledi. Birlik Başkanı Cem Başar ise kestane balının 2018'de coğrafi işaret tescili aldığını hatırlatarak, zararlı ve iklim etkilerinin 2021'den sonra üretimi düşürdüğünü ve 2026'da üretimin 100 tona kadar gerilediğini aktardı.
Pazar, maliyet ve mücadele çalışmaları:
Kestane balı apiterapide yoğun talep gören bir ürün olarak öne çıkıyor. Bu sezon birlik tarafından önerilen kilogram satış fiyatı 3 bin 500 lira olarak açıklanırken, üreticiler kendi satış politikalarını uygulayabiliyor. Ancak düşük üretim seviyeleri maliyetleri karşılamada sorun yaratıyor.
Gal arısıyla mücadelede Kastamonu Orman Bölge Müdürlüğü laboratuvarında çoğaltılan Torymus Sinensis parazitoitinin ormanlık alanlara salınması sürüyor. Bu biyolojik kontrol uygulamasıyla gal arısının yumurtalarına saldırılarak zararlı popülasyonunun azaltılması ve kestane veriminin korunması hedefleniyor.
Arıcılar, biyolojik mücadele ve çiçeklenme koşullarındaki iyileşme ile önümüzdeki yıllarda rekoltenin artmasını bekliyor; ancak kısa vadede üretimdeki daralma ve artan maliyetler üreticiler için ciddi bir baskı oluşturuyor.
Kastamonu’da kestane balı hasadı başladı
