Kestane balı hasadı başladı:
Kastamonu'nun coğrafi işaretli ürünü kestane balında sağım sezonu başladı. Özellikle kıyı ilçeleri Doğanyurt, Abana, Bozkurt, Çatalzeytin, Cide ve İnebolu'da üretilen ürün, geçmiş yıllara göre düşük bir rekolte tahminiyle karşı karşıya. Geçmişte yaklaşık 500 ton civarında gerçekleşen hasadın, bu yıl gal arısı zararlısı ile iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle yaklaşık 100 ton seviyelerinde olacağı öngörülüyor.
İlde yaklaşık 85 bin koloni bulunuyor ve üretime katkı sağlayan arıcı sayısı yaklaşık 750. Kestane ağaçları il genelinde yaklaşık 20 bin hektarlık alana yayılmış durumda. Arıcılar, yıl boyunca kovanlardaki petekleri takip ederek kestane balı sağımına başladı.
arıcıların gözlemleri ve beklentileri:
Bozkurt ilçesinden üretici Muzaffer Demir, 2026 yılı alımlarının başladığını belirterek gal arısı ve dal kanseri nedeniyle son yıllarda hasadın düşüş gösterdiğini söyledi. Demir, arıların ve kestane çiçeklerinin bu yıl toparlanma belirtileri gösterdiğini, verimin az da olsa arttığını ve önümüzdeki yıllarda rekoltenin yükseleceğine inandığını ifade etti.
Kastamonu Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Cem Başar, kestane balının 2018'de coğrafi işaretle tescillendiğini hatırlatarak 2021'de başlayan gal arısı salgını ve düzensiz yağışların çiçeklenmeyi olumsuz etkilediğini söyledi. Başar, 2021 sonrası üretimin sürekli düşüşe geçtiğini, 2026 sezonunda beklentinin yaklaşık 100 ton olduğunu aktardı.
Arıcıların kovan başı verimleri de ciddi oranda geriledi. Önceki dönemlerde kovan başı 10-15 kilogram arasında bal alınırken, son yıllarda bu rakamlar yaklaşık 3 kilograma kadar düştü. 2026 sezonu için birçok üreticinin beklentisi kovan başına 2-2,5 kilogram bandında seyretmesi yönünde. Bazı bölgelere ise bu sezon neredeyse hiç bal düşmediği bildirildi.
pazar, fiyat ve mücadele çalışmaları:
Kastamonu kestane balı apiterapide ve yöresel tüketime yüksek talep görüyor. Üretimin büyük bölümü perakende olarak satılıyor; birlik tarafından önerilen kilogram fiyatı bu yıl 3 bin 500 lira olarak açıklandı. Başar, fiyatın yüksek görünse de düşük üretim nedeniyle maliyetleri karşılamada yetersiz kalabildiğini belirtti.
Gal arısı ile mücadele kapsamında Kastamonu Orman Bölge Müdürlüğü laboratuvarında çoğaltılan Torymus Sinensis böcekleri, kestane ağaçlarının yoğun olduğu ormanlık alanlara bırakılmaya devam ediyor. Bu parazitoit böceklerin gal arısının yumurtalarıyla beslenmesi hedefleniyor; amaç, ağaçların kurumasına ve yaklaşık %80 civarında meyve kaybına yol açan gal arısı zararını azaltmak.
Özetle, Kastamonu'da kestane balı sağımı başlamış olsa da gal arısı zararlısı ve iklimsel dalgalanmalar üreticilerin verimini düşürmeye devam ediyor; üreticiler ise uygulanan biyolojik mücadele ve doğal toparlanma ile gelecek yıllarda rekoltenin artmasını umuyor.
KASTAMONU’NUN COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNÜ OLAN KESTANE BALINDA SAĞIM BAŞLADI.
