Karadeniz’de fındık üretiminde sulama zorunlu hale geliyor
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, küresel iklim değişikliğinin Karadeniz Bölgesi fındık üretiminde sulamayı zorunlu kıldığını belirtti. Düzensiz yağış rejimleri, yaz kuraklıkları ve artan sıcaklıkların üretimde ciddi baskı yarattığını vurgulayan Demir, geçmişteki 'Karadeniz'de sulama gerekmez' algısının artık geçerli olmadığını ifade etti.
İklim değişikliğinin sahadaki etkileri
Prof. Dr. Demir, son yıllarda iklim olaylarının tarımsal üretimde baskıyı artırdığını, 2025'te tarımsal üretimde ve özellikle meyvecilik ile fındık üretiminde önemli sıkıntılar yaşandığını aktardı. Bu sürecin, fındıkta sulamanın lüks olmaktan çıkıp zorunlu bir ihtiyaca dönüştüğünü gösterdiğini söyledi. Fındıkta sulama artık bir lüks değil, zorunlu ihtiyaçtır, diyen Demir, sulama yapılmaması halinde yalnızca verim düşüklüğü değil; kalite, dane iriliği ve boş fındık oranlarında da sorunlar yaşandığını kaydetti.
Sulamanın zamanlaması ve üretime katkıları
Yapılan çalışmalara göre uygun zamanlarda yapılacak sulamanın üretim ve verimde önemli etkileri bulunuyor. Prof. Dr. Demir, mayıs sonu-haziran başında yapılan sulamaların meyve olgunlaşması ve donma riskinin azalmasına; haziran sonu-temmuz başında yapılan sulamaların meyve iriliği, boş meyve oranlarının düşmesi ve kalite artışına; temmuz-ağustos sulamalarının ise hem o yılın ürün kalitesi hem de sonraki yılın sürgün ve üretim performansı üzerinde olumlu etkileri olduğunu belirtti. Yapılan çalışmaların, doğru uygulandığında verimde yüzde 60'a kadar artış sağlayabileceğini ortaya koyduğunu sözlerine ekledi. Bu etkinin arazi coğrafyası, topografik eğim, çeşitle ve iklim faktörlerine bağlı olarak değişebileceği de vurgulandı.
Uygun sulama teknikleri ve önceliklendirme
Prof. Dr. Demir, modern sulama tekniklerinin yerel koşullara göre uygulanmasının önemine dikkat çekti. Damla sulama ve uygun alanlarda mini yağmurlama başlıklarıyla fındık altı sulama gibi yöntemlerin daha verimli olduğunu belirtti. Ayrıca kırsal gelirleri ve yaşam standartlarını yükseltmek için sulama projelerinin önemine işaret etti. Samsun başta olmak üzere Karadeniz sahil kesiminde, özellikle 450 rakımın altındaki bölgelerde sıcak yaz aylarında sulama projelerinin planlanması gerektiğini söyledi.
Geleceğe yönelik değerlendirme ve çağrı
İklim değişikliğinin süreceğine yönelik senaryoların fındığın Karadeniz koşullarını zorlaştırabileceğini belirten Demir, alınacak tedbirler ve sulama çalışmalarının bu riskleri azaltmada kritik rol oynayacağını ifade etti. Sorunlar ortaya çıktıktan sonra çözüm üretmenin gecikme anlamına geleceğini belirterek, yerel yönetimler ve ilgili kurumların fındıkta sulama projelerine öncelik ve destek vermesi çağrısında bulundu. Ordu, Giresun, Trabzon ve diğer illerde fındık sulamasının önceliklendirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ (OMÜ) ZİRAAT FAKÜLTESİ TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA BÖLÜMÜ ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. YUSUF DEMİR
