karacadağ pirinci ve yetiştirme koşulları:
Diyarbakır'ın volkanik eteklerinde yetişen tescilli Karacadağ pirinci, bölgenin iklimi ve toprağıyla sıkı bir ilişki içinde. Tarımın klasik uygulamalarından farklı olarak toprak çoğunlukla sürülmüyor; tohumlar mart-nisan aylarında taşlık arazilerde doğrudan atılıyor. Bu alanlar, dağın eteğinden gelen kar suları ve yağışları bünyesinde tutuyor, göletlerde toplanan su ürünün sulanmasında kullanılıyor.
Üreticiler, pirincin organik özellik taşıdığını vurguluyor. Mustafa Çubuk, yaklaşık 500 dönüm alanda üretim yaptıklarını belirterek üretim sürecini şu sözlerle anlattı: "Sürülmeyen tarlada, taşların arasında yetişen bir pirinç. Şu anda Karacadağ pirincini çok verimli alıyoruz. Bu pirincin lezzetini tadan başka pirinç yiyemez. Çünkü bunun lezzeti bambaşkadır. Yurt içi ve yurt dışından bize siparişler var. Burada yüzlerce köy var. Arazilerimizi değerlendiriyoruz. İnsanlarımız da bu işten faydalanıyorlar."
hasat yöntemleri, maliyet ve zararlar:
Hasat ekim ayından itibaren başlıyor, ancak bu sezon mevsimsel yağışlar süreci geciktirdi ve olumsuz etkiler yarattı. Dağlık ve taşlık araziler nedeniyle her yerde biçerdöver kullanılamıyor; biçerdöverin giremediği sahalarda üreticiler imece usulüyle elle biçim yapıyor. Elle biçilen ürünler daha sonra patoz işleminden geçirilip kurutulduktan sonra fabrikaya gönderiliyor.
Mehmet Çubuk hasat sürecini ve bölgesel su kaynağını şöyle özetledi: "Karacadağ pirincinin çok lezzetli olduğunu, suyun Karacadağ’dan geldiğini ifade etti. Bu toprakların bu pirinci değiştirdiğini kaydeden Çubuk, 'Mart-nisan ayında başlıyoruz. Her bir ot benim için bir evlat gibidir. 300-400 hanemiz var. Hepsinin pirincini ben ekiyorum. Bu mevsimde ise biçiyoruz. Bu sene pirincimiz çok güzel. Yağışlardan dolayı yarıya yakın zararımız oldu. Pirinç verdiğimiz müşteri çok memnun. Onun için biz de çok memnunuz' diye konuştu."
Ekonomik açıdan bu yılki olumsuzlukların boyutu da üreticilerce paylaşıldı: kuruya veya rüzgâr sebebiyle tarladan düşen ürün nedeniyle yaklaşık 60-70 ton kayıp bildirildi ve bunun maddi karşılığı yaklaşık 5-6 milyon lira olarak tahmin ediliyor. Piyasa fiyatı ise kuru üründe kilogram başına ortalama 150-160 lira civarında seyrediyor.
Üreticiler, lezzet ve talep açısından Karacadağ pirincinin öne çıktığını, yurt içi ve yurt dışından taleplerin sürdüğünü belirtiyor. Ancak zorlu topoğrafya ve iklim değişkenlikleri, hasat yöntemlerinde geleneksel emeğin önemini artırıyor ve üretimin ekonomik dengesini yakından etkiliyor.
DİYARBAKIR'IN VOLKANİK ARAZİLERİNDE EKİLEN TESCİLLİ KARACADAĞ PİRİNCİNDE HASAT YAPILIYOR. BİÇERDÖVER GİRİLMEYEN YERLERDE PİRİNÇ, İMECE USULÜ BİÇİLİYOR.
