projenin kapsamı ve işleyişi:
İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından 2025 yılında hayata geçirilen Dönüşüme Evde Başla projesi, kent genelinde kapıdan kapıya atık toplama modelini yaygınlaştırıyor. Proje, İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı ile İZDOĞA AŞ iş birliğinde yürütülüyor ve son olarak Balçova’nın da eklenmesiyle 10 ilçe ve 37 mahalleye ulaştı. Uygulamada hanelere dağıtılan QR kodlu mavi poşetler aracılığıyla yalnızca ambalaj atıkları toplanıyor ve toplama sonrası ayrıştırma tesislerine gönderilerek ekonomiye kazandırılıyor.
mahallelerdeki uygulama ve geri bildirimler:
Projenin uygulandığı mahallelerden alınan geri bildirimler genel olarak olumlu. Balçova Korutürk Mahallesi Muhtarı Birnur Özsucu, uygulamadan memnun olduklarını, projenin hem ekonomiye katkı sağladığını hem de çevre bilinci oluşturduğunu belirtiyor. Balçova Eğitim Mahallesi Muhtarı Sami Koçyiğit de ev ev torba dağıtımının ve ayrıştırmanın vatandaşlar tarafından benimsendiğini, toplanan atıkların belediyenin araçlarıyla geri dönüşüm fabrikalarına götürüldüğünü vurguladı.
Narlıdere Ilıca Mahallesi Muhtarı Neval Çelebi, mahallede yüksek katılım olduğunu, 4 bin haneden 3 bininin projeye dahil olduğunu söyledi ve geri dönüşümün ülke ekonomisine katkısına dikkat çekti. Sakinlerin deneyimleri de benzer: Balçova’dan Birgül Ertem, daha önce atıkları karışık çöpe attıklarını ve uygulamayla bu durumun değiştiğini; Onur Mahallesi sakini Hülya Gülver ise atıkların geri dönüşüme gidecek olmasının çevre açısından olumlu olduğunu belirtti.
QR kodlu takip sistemi ve ayrıştırma:
Projenin operasyonel ayağında yer alan sistemler, sürecin sayısallaştırılmasını sağlıyor. Hanelerden toplanan poşetlerin üzerinde bulunan QR kodlar, İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ tarafından geliştirilen uygulama ile veri tabanına kaydediliyor; böylece poşetler ile haneler eşleştirilebiliyor. Toplanan ambalaj atıkları, İzdönüşüm Ambalaj Atığı Toplama ve Ayrıştırma Tesisinde türlerine göre ayrıştırılarak geri dönüşüme veriliyor. Sistemin hedefi, atık yönetiminde etkinliği artırmak ve yeniden ekonomiye kazandırılan malzeme oranını yükseltmektir.
Başlangıçta 6 ilçe ve 8 mahalleyle başlayan proje, şu an Karabağlar, Bayraklı, Konak, Menderes, Bornova, Narlıdere, Buca, Karşıyaka, Balçova ve Güzelbahçe olmak üzere 10 ilçede 37 mahallede uygulanıyor. Listede Üçkuyular, Fahrettin Altay, Basın Sitesi, R. Şevket İnce, Körfez, Tepekule, 75. Yıl, Manavkuyu, Kültür, Alsancak, Hürriyet, İnönü, Kazım Dirik, Atatürk, Evka 3, Ergene, Evka 4, Erzene, Sahil Evleri, Yenikale, Ilıca, Yiğitler, Mavişehir, Atakent, Mustafa Kemal, Yalı, Bostanlı, Bahçelievler, Donanmacı, Aksoy, Onur, Korutürk, Eğitim, Maltepe, Siteler ve Yalı mahalleleri bulunuyor.
İzmir’de yürütülen bu model, hem yerel atık yönetimini düzenlemeyi hem de vatandaşlarda ayrıştırma alışkanlığını kalıcı hale getirmeyi amaçlıyor. Proje yetkilileri ve mahalle temsilcilerinin aktardığına göre uygulama olumlu sonuçlar veriyor; bundan sonraki adım, yaygınlaştırma ve sürdürülebilir katılımı sağlamaktır.
QR KODLU MAVİ POŞETLERLE HANELERDEN KAPI KAPI TOPLANAN AMBALAJ ATIKLARI YENİDEN EKONOMİYE KAZANDIRILIRKEN, UYGULAMA MAHALLE MUHTARLARI VE VATANDAŞLARDAN DA OLUMLU GERİ DÖNÜŞLER ALIYOR.
