Olayın özeti ve uzmanın uyarısı:
Maden Teknolojisi ve Yer Bilimleri Uzmanı Serkan İçelli, Göreme Açık Hava Müzesi girişindeki peribacasının yakınında aylar önce yaptığı inceleme ve çektiği görüntülerin, bugün yaşanan çöküntüyle ilişkilendirilebileceğini belirtti. İçelli, bölgedeki oluşumların zaman içinde yıprandığını vurgulayarak, benzer yapıların tek tek tespit edilip doğaya uygun şekilde restore edilmesi gerektiğini söyledi.
Uzman, Kapadokya'nın jeolojik yapısına dair açıklamasında bölgenin volkanizma ve farklılaşmış erozyon sonucunda oluştuğunu, bu yapıların yaklaşık 9 - 10 milyon yıl öncesine dayandığını ifade etti. İklim dalgalanmaları, yüzey akışları ve donma-çözülme süreçlerinin mevcut formları şekillendirdiğini anlattı.
İçelli'nin gözlemleri ve ayrıntılı açıklama:
İçelli bölgedeki oyukların bir kısmının doğal süreçlerle değil, zamanla insan eliyle yaşam alanına dönüştürüldüğünü aktardı. Açıklamasında şu ifadeler yer aldı:
"Kapadokya bölgesi; volkanizma, farklılaşmış erozyon sonucunda oluşmuş bir bölgedir. Yaklaşık 9 - 10 milyon yıl öncesinde oluştuğunu varsaydığımız jeolojik bir yapı. İklim dalgalanmaları, yüzey akışları, donma ve çözülme gibi süreçlerden dolayı üzerindeki şekiller oluşmuştur. Bugün o bölgede acı bir olay gerçekleşti. Görmüş olduğunuz meşhur oyuklar aslında jeolojik bir süreçten dolayı değil tamamen insan eliyle yapılmış, yaşama alanına çevrilmiş kısımlardır. Yaklaşık 10 milyon yıl önce doğal yollarla oluşan bu oyuklar, 4 bin yıl önce insan eliyle yavaş yavaş kentleşme ve şehir haline dönüşen bir bölge. Oradaki toz taneleri suya doydukça akması kolay ve şişen bir yapıya dönüşüyor. Bu da gözenek basıncını artırıp ağırlaşmasını sağlıyor. Ağırlaştığı zaman da elle oyulmuş, parçalanmış olan yerlerin daha çok deformasyona uğramasına sebep oluyor. Bugün yaşadığımız olay da birebir bunun örneğidir. Bu bölge 1950’lerin ortasına kadar faal şekilde yaşam merkezi olarak insanlığa hizmet ediyordu, orada yaşıyordu. 1950’lerden sonra kaya düşmeleri, aynı bugün yaşadığımız gibi çökmelerin oluşması sonucunda oradan insanlar tahliye edildi ve açık hava müzesi olarak sergilenmeye başlandı. 2 ay önce orada bir video çekmiştim, ’burası kafamıza düşebilir’ diye. Bugün göçen yer gibi birçok yerin olduğunu tespit ettik. Bunların tespit edilip güçlendirme olabilir, restorasyon yaparken doğaya uygun bir şekilde restore edebiliriz. Çok disiplinli bir çalışmayla oradaki yapı turizme tekrardan kazandırılabilir. Bir tehlike varsa bize diyor ki; ’ben geliyorum.’ Yeter ki onun dilinden anlayın."
Restorasyon gerekliliği ve öneriler:
İçelli'nin vurguladığı ana nokta, bölgede gözlemlenen yıpranmanın sistematik bir envanterle ortaya konulması gerektiği. Uzman, bulguların tespit edilip güçlendirme ve doğaya uygun restorasyon çalışmalarıyla ele alınması gerektiğini belirtti ve bunun için çok disiplinli bir yaklaşım önerdi.
Uyarı niteliğindeki görüntülerin ardından İçelli'nin sözleri, benzer alanlarda yapılacak müdahalelerin hem koruma hem de güvenlik boyutlarını birlikte gözetmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Uzmanın ifadeleri, bölgede takip ve önleyici çalışmaların önemini bir kez daha ortaya koydu.
MADEN TEKNOLOJİSİ YER BİLİMLERİ VE UZMANI SERKAN İÇELLİ; KAPADOKYA BÖLGESİNDE YIKILAN PERİBACASI YAKININDA AYLAR ÖNCESİ ÇEKTİĞİ VİDEO OLABİLECEK TEHLİKEYİ GÖZLER ÖNÜNE SERDİ.
