moleküler görüntüleme kanser yönetiminde yeni standartlar oluşturuyor:
Dr. Tarık Elri (Acıbadem Bursa Hastanesi Nükleer Tıp Uzmanı) hastalık yönetiminde zamanında ve doğru görüntüleme yönteminin seçiminin kritik olduğunu vurguluyor. Her tümörün farklı biyolojik özellikler taşıdığını belirten Dr. Elri, bu yüzden hastaların hepsinde aynı görüntülemeden aynı sonucun beklenmemesi gerektiğini söylüyor. Günümüzde geliştirilen moleküler görüntüleme yöntemleri, tümörün yeri, yaygınlığı ve davranışı hakkında klasik görüntülemelerle yakalanması zor bilgileri görünür kılıyor ve tedavi planlamasına doğrudan katkı sağlıyor.
hedefe yönelik radyoaktif moleküller nasıl çalışıyor:
Moleküler görüntülemelerin temelini, damar yoluyla verilen ve tümörün belirli özelliklerini hedef alan radyoaktif işaretleyici moleküller oluşturuyor. Bu moleküller kanser hücresinin ya da tümör çevresindeki dokuların biyolojik özelliklerine bağlanıyor; PET/BT gibi cihazlar bu bölgeleri işaretleyerek klasik yöntemlerle belirlenmesi güç odakların daha net değerlendirilmesini sağlıyor.
hangi tümörde hangi yöntem tercih ediliyor:
Uygulanan molekül tümör türüne göre değişiyor. Ga-68 DOTATATE nöroendokrin tümörlerde somatostatin reseptörlerini hedefliyor; Ga-68 PSMA PET/BT ise prostat spesifik membran antijenini hedefleyerek prostat kanserinin tanı ve takibinde ileri düzey bir görüntüleme sunuyor. Ga-68 FAPI PET/BT ise doğrudan kanser hücresinden çok tümör çevresindeki bağ dokusunu hedefleyerek; mide, pankreas, kolon-rektum, karaciğer, özofagus, meme kanserinin bazı alt tipleri ve sarkomlar gibi birçok tümörde standart FDG PET/BT ile görülmeyen odakların ortaya çıkmasına yardımcı olabiliyor.
Bu yöntemlerin avantajları arasında milimetrik lezyonları ve lenf nodlarını tespit edebilme, tek çekimde tüm vücudu değerlendirme olanağı ve hastalığın yaygınlığını daha net ortaya koyma yer alıyor. Elde edilen görüntüler aynı zamanda hastanın hedefe yönelik radyonüklid tedavilere uygunluğunu değerlendirmede, radyoterapi uygulanacak alanın daha kesin belirlenmesinde ve bazı vakalarda tedavi planının değiştirilmesinde belirleyici olabiliyor. Ayrıca ulaşılması güç bölgelerdeki şüpheli kitlelerin değerlendirilmesiyle gereksiz biyopsi sayısını azaltabiliyor.
hasta konforu ve güvenlik:
Dr. Elri, söz konusu görüntüleme yöntemlerinin hasta açısından konforlu uygulamalar olduğunu; işlem sonrası hastaların kısa sürede günlük yaşamlarına dönebildiğini belirtiyor. Radyasyon dozu genellikle düşük olup bilinen ciddi bir yan etki yok; yalnızca önlem amacıyla işlem günü hamilelerden ve küçük çocuklardan uzak durulması öneriliyor.
ACIBADEM BURSA HASTANESİ NÜKLEER TIP UZMANI DR. TARIK ELRİ
