Kallas'ın Dublin uyarısı
Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, İrlanda'nın başkenti Dublin'de gerçekleştirilen gayriresmi AB Liderler Zirvesi öncesinde gazetecilere yaptığı açıklamada, Rusya'nın güvenlik mimarisi taleplerine odaklanmanın tehlikelerine dikkat çekti. Kallas, bu tartışmanın ateşkes ve uygulamaya yönelik çabaları zayıflatabileceğini vurguladı.
Kallas'ın uyarısı:
Kallas, '(ABD’li müzakereci) Jared Kushner’in benim 1.5 sene önce söylediğim şeyi nihayet kabul ettiğini gördük' sözlerine yer vererek, Rusya ile Ukrayna arasında yapılacak bir anlaşmanın uygulanabilmesi için Avrupalı aktörlerin masada olması gerektiğini belirtti. Kallas, Avrupa'nın yalnızca sembolik olarak bulunmaması, müzakere sürecinin sonucunu gerçekten etkileyebilecek bir rol üstlenmesi gerektiğini söyledi.
Yüksek temsilci, Ukrayna'daki öncelik sırasını 'önce ateşkes, ardından barış anlaşması ve sonra diğer görüşmeler' şeklinde yineledi ve Rusya'nın maksimum taleplerle masaya gelmesi durumunda Avrupa'nın da en yüksek taleplerle müzakereyi başlatmasının önemine işaret etti. Kallas, Avrupa dışişleri bakanlarıyla bu doğrultuda hazırlık yaptıklarını aktardı.
Ateşkese odaklanmanın korunması gerektiğini vurgulayan Kallas, Avrupa'nın güvenlik mimarisi konuşmalarına dalmanın, Rusya'nın kurduğu stratejik bir tuzağa düşülmesi anlamına geleceğini söyledi: 'Eğer Avrupa güvenlik mimarisi hakkında tartışmaya başlama tuzağına düşersek o zaman daha iyi bir durumda olacağımızı düşünmüyorum.'
Temsil, yetki ve AB içindeki yaklaşım:
Kallas, Avrupa'yı kimin temsil edeceği tartışmasına ilişkin olarak tüm üye devletlerin kendisini dış politika ve güvenlik politikalarında temsil edecek kişi olarak kabul ettiğini belirtti. 'Rusların beni istemediğini biliyorum' itirafında bulunan Kallas, yine de Avrupa'nın kimin temsil edeceği konusunda karar verme yetkisinin kendisinde olmadığını, güçlü ve koordineli bir ekiple hareket edilmesi gerektiğini söyledi.
Yüksek temsilci, ABD'nin bazen kurumsal sorumluluğu olmayan şahısları süreçlere dahil etme yaklaşımını örnek göstererek, AB'nin bu yolu kopyalayamayacağını; kurumların ve kuralların önemine dikkat çekti. Kallas, şimdiye kadar müzakereleri hazırlama rolünü üstlendiğini ve bu görevi dışişleri bakanlarıyla birlikte yürütmeye hazır olduğunu ifade etti.
Rusya'nın 2021 taleplerini masaya getirme girişimi ve bunların tehlikelerine ilişkin bir soruya Kallas, 'Rusya taleplerini en üst düzeyde sunuyor. Bu yüzden ben de Avrupa dışişleri bakanlarıyla birlikte Avrupa’nın en üst düzey taleplerini hazırladım' yanıtını verdi ve müzakerelerin gerçekçi bir zeminde başlaması gerektiğini savundu.
AB liderlerinin bakışı ve destek mesajları:
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de zirve öncesinde Avrupa'nın barış görüşmelerine dahil edilmesinin gerekliliğini yineledi ve Komisyon olarak bir sonraki liderler zirvesinden önce Ukrayna'nın 2027'deki ihtiyaçlarının finansmanına ilişkin bir öneri ile 22. yaptırım paketini sunacaklarını açıkladı.
Estonya Başbakanı Kristen Michal ise barış görüşmelerinde Avrupa'nın rolünün masada bulunmak olduğunu, ancak bunun arabuluculuk anlamına gelmediğini belirtti. Michal, Avrupa'nın desteğinin finansman ve altyapı onarımında kritik olduğunu, hedeflerinin Ukrayna'ya yardım etmek ve Rusya'ya baskı uygulamak olduğunu söyledi. Michal, Avrupa'nın temsilinin kurumsal sorumluluğu olan kişilerce yapılması önerisini dile getirerek Antonio Costa ve Kaja Kallas'ı örnek isimler olarak öne sürdü.
Kallas'ın açıklamaları, AB içinde hem temsil hem de müzakere stratejisi konusunda süregelen tartışmaları yeniden alevlendirdi. Zirvede yapay zekanın ekonomik ve toplumsal etkileriyle birlikte Ukrayna gündemi de ele alınırken, Kallas ateşkesin korunmasının ve müzakerelerde Avrupalı aktörlerin etkin rol almasının altını çizdi.
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya'nın güvenlik mimarisine ilişkin taleplerine odaklanmanın, dikkatleri ateşkesten uzaklaştırma ve Rusya'nın kurduğu bir "tuzağa" düşme riskini beraberinde getireceği konusunda uyarıda bulundu.
