Bakan Kacır'ın sunumu:
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 17’nci Boğaziçi Zirvesi’nde Türkiye’nin sanayi, teknoloji ve üretim vizyonunu detaylandırdı. Kacır, imalat sanayisinin yıllık katma değerinin 259 milyar dolar seviyesine çıktığını vurgulayarak, önümüzdeki dönemde stratejik yatırım ve eğitim programlarıyla bu dinamizmi güçlendirmeyi hedeflediklerini aktardı.
Ekonomide ve sanayide kaydedilen ilerlemeler:
Kacır, 2002 verileriyle karşılaştırma yaparak sanayideki dönüşümü ortaya koydu: imalat sanayisinin yıllık katma değeri 41 milyar dolardan 259 milyar dolara, yıllık ürün ihracatı ise 36 milyar dolardan 285,6 milyar dolara yükseldi. Ar-Ge harcamaları 1,2 milyar dolardan 25 milyar dolara, Ar-Ge personeli sayısı ise 29 binden 318 bine çıktı. Savunma sanayinde dışa bağımlılık azaldı; ülke, insansız hava aracı üretiminde lider konumda ve kendi savaş gemisini tasarlayan, geliştiren, üreten on ülkeden biri oldu. Geçen yılki savunma ve havacılık satışlarının 10 milyar doların üzerinde olduğu ve 180 ülkeye ulaştığı bilgisiyle, bu alandaki ihracat sıralamasında dünyanın 11’inci büyük ihracatçısı olunduğu belirtildi.
2030 hedefleri ve teknoloji yatırım programları:
HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı çerçevesinde öncelikli alanlar arasında batarya, elektrikli araç, güneş hücresi, rüzgâr türbinleri, çip, savunma teknolojileri, veri merkezleri, yapay zekâ ve endüstriyel robotik üretimi yer alıyor. Kacır, 2030’a kadar devlet desteğiyle 30 milyar dolar büyüklüğünde teknoloji yatırımını hedeflediklerini söyledi. Ayrıca Merkez Bankası kaynaklı 750 milyar lira tutarında Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı ile stratejik yatırımlara finansman desteği sağlandığını ve yeni teşvik sistemiyle Milli Teknoloji Hamlesi yatırımlarına ayrıcalıklı destek verildiğini vurguladı. Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında 1.126 orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün, 34 hammadde ve 414 teknoloji alanına yönelik yatırımlar hedefe taşınıyor.
Yapay zekâ, veri altyapısı ve insan kaynağı hedefleri:
Yapay zekânın öncelikli alanlardan biri olduğunu ifade eden Kacır, 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında ilk iki yılda en az 5 milyon vatandaşa yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi verilmesini, 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirilmesini hedeflediklerini açıkladı. Ayrıca en az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi’nde erişime açılacağı, veri merkezlerinin toplam kurulu gücünün 2030’a dek en az 1 gigavata ulaştırılacağı ve veri merkezi ile bulut altyapılarında özel sektörün en az 10 milyar dolar yatırım yapmasının hedeflendiği belirtildi. Bakan, son bir yılda yaklaşık 300 megavatlık veri merkezi yatırımının harekete geçirildiğini de paylaştı.
Sanayi koridorları ve yeni yatırım alanları:
Türkiye’nin üretim haritasını yeniden şekillendirme amacıyla hazırlanan Sanayi Alanları Master Planı kapsamında dört yeni sanayi koridoru kurgulandığını söyleyen Kacır, hatları Samsun–Mersin, Mersin–Şırnak, Sivas–Iğdır ve Trabzon–Şırnak olarak açıkladı. Master Plan’ın ilk aşamasında Samsun–Mersin hattında yer alan 15 ilde toplam 60 bin hektar büyüklüğe ulaşan 19 yeni yatırım alanı belirlendi. Bu mega endüstriyel bölgeler döngüsel ekonomi ve yeşil üretimi esas alacak, çalışanlara sosyal imkânlar sunacak ve lojistik bağlantılarla uluslararası pazarlara erişimi hızlandıracak şekilde tasarlanıyor.
Kacır, kalkınma koridorlarının Kalkınma Yolu ve Zengezur Koridoru ile Kuzey Marmara demiryolu geçişinin sağladığı bağlantı imkânlarıyla birlikte değerlendirilerek Türkiye’nin küresel tedarik ve ticaret ağlarındaki konumunun güçlendirileceğini sözlerine ekledi.
ANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANI MEHMET FATİH KACIR, 17’NCİ BOĞAZİÇİ ZİRVESİ’NDE KONUŞTU
